Sau nhiều năm được xem là "vùng trũng" về hạ tầng giao thông của Đồng bằng sông Cửu Long, Cà Mau đang đứng trước cơ hội lịch sử để phát triển bứt phá. Việc hoàn thành tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, chuẩn bị đầu tư các tuyến cao tốc đi Đất Mũi, tuyến đường giao thông ra đảo Hòn Khoai, cùng với định hướng xây dựng cảng biển nước sâu Hòn Khoai và hệ thống logistics đồng bộ không chỉ tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển lâu nay, mà còn mở ra không gian tăng trưởng hoàn toàn mới cho địa phương ở địa đầu cực Nam Tổ quốc.
Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời đã làm rõ tầm nhìn, quyết tâm và những định hướng chiến lược của tỉnh trong khai thác hiệu quả "đòn bẩy hạ tầng" để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững.
Cao tốc – cảng biển: Đòn bẩy phá vỡ thế ‘độc đạo’ của Cà Mau
Thưa ông, việc hoàn thành tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và triển khai các tuyến cao tốc đi Cà Mau - Đất Mũi, cùng với định hướng xây dựng cảng nước sâu Hòn Khoai có ý nghĩa như thế nào đối với phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Việc đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, đặc biệt là các tuyến cao tốc và cảng biển, có ý nghĩa then chốt đối với Cà Mau – một địa phương nằm ở vị trí cuối cùng của trục giao thông quốc gia. Trong nhiều năm, tỉnh phải đối mặt với "điểm nghẽn" lớn về kết nối khi phụ thuộc gần như hoàn toàn vào Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh, khiến chi phí vận chuyển cao, thời gian đi lại dài và làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.
Tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau khi hoàn thành và đưa vào khai thác sẽ chính thức khép lại "mắt xích cuối cùng" của trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông, nối liền một mạch từ Lạng Sơn đến Cà Mau. Đây là bước ngoặt rất quan trọng, giúp Cà Mau thoát khỏi thế "độc đạo", rút ngắn rất nhiều thời gian kết nối với trung tâm kinh tế lớn nhất phía Nam là TPHCM và các tỉnh trong vùng.
Giờ đây, khúc hát "nghe nói Cà Mau xa lắm" chỉ còn trong tiềm thức của những người yêu mến và luôn hướng về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc mà thôi.
Trên cơ sở đó, việc tiếp tục đầu tư tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và tuyến giao thông kết nối ra đảo Hòn Khoai sẽ mở rộng không gian phát triển về phía biển, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, du lịch sinh thái và dịch vụ logistics. Khi kết hợp với cảng biển nước sâu Hòn Khoai trong tương lai, Cà Mau sẽ hình thành một hệ sinh thái hạ tầng chiến lược hoàn chỉnh gồm đường bộ cao tốc – hàng không – cảng biển, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế nhanh và bền vững trong nhiều thập kỷ tới.
Có thể khẳng định, tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau là một công trình trọng điểm mang tầm chiến lược quốc gia. Đối với tỉnh Cà Mau, việc hoàn thành tuyến đường này không chỉ đơn thuần là phát triển hạ tầng giao thông mà còn mang ý nghĩa biểu tượng chính trị và động lực kinh tế to lớn.
Từ địa phương ‘cuối tuyến’ đến cửa ngõ giao thương quốc tế
Các dự án hạ tầng chiến lược này sẽ tạo ra những tác động lan tỏa như thế nào đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước, thưa ông?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng Cà Mau, các tuyến cao tốc và cảng biển chiến lược còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên quy mô vùng và quốc gia. Khi cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và cao tốc Cà Mau - Đất Mũi được hình thành, toàn bộ Đồng bằng sông Cửu Long sẽ có thêm một trục vận tải tốc độ cao, thông suốt, giúp giảm áp lực cho các tuyến quốc lộ hiện hữu và giảm đáng kể chi phí logistics cho cả vùng.
Đặc biệt, cảng biển nước sâu Hòn Khoai được định hướng trở thành cửa ngõ xuất khẩu trực tiếp hàng hóa của vùng ĐBSCL ra thị trường quốc tế, nhất là khu vực ASEAN và các tuyến hàng hải quốc tế trên Vịnh Thái Lan. Điều này sẽ góp phần giảm sự phụ thuộc vào các cảng trung chuyển tại TPHCM, từ đó tối ưu chi phí vận tải, nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa nông sản, thủy sản và công nghiệp chế biến của toàn vùng.
Về lâu dài, hệ thống hạ tầng này sẽ thúc đẩy hình thành các trung tâm logistics, khu công nghiệp, khu đô thị vệ tinh dọc theo các tuyến cao tốc, tạo ra không gian phát triển mới, thu hút dòng vốn đầu tư lớn và góp phần tái cấu trúc không gian kinh tế vùng theo hướng hiện đại, bền vững.
Hạ tầng mở đường cho kinh tế biển, logistics và năng lượng
Khi các tuyến giao thông chiến lược được hoàn thiện, Cà Mau sẽ có thêm những dư địa phát triển mới trên những lĩnh vực nào, thưa ông?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Hạ tầng giao thông đồng bộ sẽ mở ra dư địa phát triển rất lớn cho nhiều lĩnh vực trụ cột của tỉnh. Trước hết là chuỗi kinh tế biển – thủy sản – logistics. Cà Mau có hơn 310 km bờ biển, sản lượng thủy sản hằng năm trên 1,2 triệu tấn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Khi hệ thống cao tốc và cảng biển được kết nối đồng bộ, thủy sản và nông sản của tỉnh sẽ được vận chuyển nhanh hơn, bảo đảm chất lượng, gia tăng giá trị và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Thứ hai là lĩnh vực công nghiệp và năng lượng. Cà Mau hiện là trung tâm năng lượng lớn của khu vực với Cụm Khí – Điện – Đạm công suất trên 3.000 MW, đồng thời đang được quy hoạch phát triển mạnh điện gió, điện khí LNG và năng lượng tái tạo ngoài khơi. Hạ tầng cao tốc và cảng biển nước sâu cho phép vận chuyển thiết bị siêu trường, siêu trọng, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn, hiện đại.
Thứ ba là du lịch và dịch vụ. Giao thông thuận lợi giúp Cà Mau phát huy mạnh mẽ lợi thế du lịch sinh thái, du lịch biển – đảo và du lịch trải nghiệm. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao sức hấp dẫn của tỉnh đối với du khách và nhà đầu tư.
Phối hợp hiệu quả, tạo ‘điểm sáng’ giải phóng mặt bằng
Trong quá trình chuẩn bị và triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, tỉnh đã phối hợp với các bộ, ngành Trung ương như thế nào để bảo đảm tiến độ và chất lượng, thưa Chủ tịch?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Ngay sau khi có các chỉ đạo quan trọng của Trung ương, đặc biệt là kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm và làm việc tại Cà Mau, tỉnh đã chủ động, quyết liệt phối hợp với các bộ, ngành để rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện các quy hoạch liên quan đến hạ tầng giao thông, cảng biển và logistics.
Công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị. Với phương châm "không để nhà thầu chờ mặt bằng", tỉnh đã huy động sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của người dân. Kết quả là toàn bộ mặt bằng tuyến cao tốc được bàn giao đúng và vượt tiến độ, được Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao, coi là hình mẫu trong công tác giải phóng mặt bằng.
Chúng tôi xác định, mỗi mét đường cao tốc được hình thành không chỉ là một công trình giao thông, mà còn là một bước tiến quan trọng để Cà Mau thoát khỏi vị thế "vùng sâu, vùng xa", từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ giao thương của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Khai thác hạ tầng để tạo tăng trưởng thực chất
Tỉnh Cà Mau có định hướng và giải pháp gì để khai thác hiệu quả các công trình hạ tầng sau khi hoàn thành, tránh đầu tư dàn trải, thưa ông?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Tỉnh Cà Mau xác định phát triển hạ tầng không phải là mục tiêu cuối cùng, mà là công cụ để tạo tăng trưởng thực chất. Trên cơ sở đó, Cà Mau đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, không gian phát triển dọc các tuyến cao tốc, tuyến kết nối sân bay, cảng biển.
Song song với đó là các đề án phát triển đô thị, logistics, công nghiệp, du lịch và kinh tế biển, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng với phát triển sản xuất, dịch vụ và nâng cao chất lượng sống của người dân. Tỉnh cũng đang hoàn chỉnh việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, làm cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút đầu tư và tổ chức không gian phát triển lâu dài với tầm nhìn chiến lược.
Từ ‘vùng trũng hạ tầng’ đến cực tăng trưởng mới nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc
Ông kỳ vọng điều gì khi các dự án hạ tầng chiến lược được hoàn thiện đồng bộ trong những năm tới?
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Chúng tôi kỳ vọng rằng, với hệ thống hạ tầng giao thông và cảng biển chiến lược được hoàn thiện, Cà Mau sẽ sớm chuyển hóa lợi thế tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực sự. Hạ tầng tốt sẽ giúp giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, thu hút mạnh mẽ các dòng vốn đầu tư và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân.
Quan trọng hơn, phát triển hạ tầng sẽ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa Cà Mau với các địa phương khác trong vùng và cả nước. Trên nền tảng đó, Cà Mau từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng mới ở địa đầu cực Nam Tổ quốc, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển chung của Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
Đặc biệt, khi các tuyến cao tốc, cảng biển, cảng hàng không là bộ khung "xương sống" tạo ra sự kết nối và động lực tăng trưởng, thì hệ thống trường học, bệnh viện, mạng lưới cấp nước và hạ tầng số chính là "da thịt", là yếu tố quyết định chất lượng sống và sự phát triển bền vững.
Sự đầu tư đồng bộ này trên hết đều nhằm cải thiện hạ tầng xã hội từ thành thị đến nông thôn, thông qua việc giải quyết nhu cầu học tập, nâng cao dân trí, đảm bảo cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế, hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ số trong kỷ nguyên mới, cải thiện điều kiện sống và chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an sinh xã hội của Nhân dân.
Trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi này !
Theo chinhphu.vn
