Hộ kinh doanh lo lắng

Bà Nguyễn Hồng Đào, một hộ kinh doanh ở Cần Thơ đặt câu hỏi tới cơ quan thuế về trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm có được xuất hóa đơn điện tử hay không.

Theo bà, trên thực tế phát sinh nhiều khách hàng là cơ quan nhà nước yêu cầu phải có hóa đơn để thanh quyết toán. Nếu không được xuất hóa đơn sẽ gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh do không đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Trả lời vấn đề này, Thuế cơ sở 6 TP Cần Thơ dẫn quy định tại điểm c khoản 5 Điều 8 Nghị định số 68/2026 của Chính phủ về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cho biết: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu cả năm dưới 500 triệu đồng không thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử.

Hiện nay, nhiều cơ quan thuế như Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi đều đã thông báo tới các hộ kinh doanh trên địa bàn về việc ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.

Là một hộ kinh doanh dược phẩm có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, chị N.T.T (Hà Nội) cho biết, khi có quy định chuyển từ thuế khoán sang kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6/2025, chị đã bỏ tiền mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Đến nay, khi đã sử dụng quen thì lại phải ngừng do thuộc nhóm doanh thu chưa phải nộp thuế.

Tỏ ra lo lắng khi chính sách liên tục thay đổi, chị T. cho hay, nếu không được sử dụng hóa đơn, cửa hàng của chị sẽ mất nhóm khách hàng là doanh nghiệp cần lấy hóa đơn khi mua hàng.

Theo tìm hiểu, có cơ quan thuế lại cho phép hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh có thể viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.

Chưa có quy định cấm hộ dưới 500 triệu/năm xuất hóa đơn

Chia sẻ với PV VietNamNet, TS Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho hay, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có ngưỡng doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống được xác định là đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng và cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đây là bước cải cách lớn, nâng ngưỡng chịu thuế nhằm nuôi dưỡng nguồn thu và giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Tuy nhiên, theo ông, việc nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc đối tượng được sử dụng hóa đơn điện tử và không được cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh là một hệ lụy mới, một điểm thụt lùi.

“Nếu không áp dụng hóa đơn, các doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ không có chứng từ để hạch toán chi phí. Trong khi đó, người tiêu dùng cá nhân sắp tới được khấu trừ các khoản chi như giáo dục, y tế khi tính thuế thu nhập cá nhân, nhưng sẽ khó lấy hóa đơn khi sử dụng dịch vụ từ khu vực này. Điều này khiến các hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng/năm gặp bất lợi trong cạnh tranh”, ông Tú nói.

Trong khi đó, về nguyên tắc, hóa đơn là hình thức phổ biến. Nghị định 123/2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ cũng nêu rõ nguyên tắc: đã bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ người bán phải xuất hóa đơn cho người mua. Đây là quyền lợi của hộ kinh doanh, còn việc được miễn thuế hay không là vấn đề khác.

“Hóa đơn thể hiện sự minh bạch dòng tiền trong hoạt động kinh doanh. Chỉ khi có hóa đơn mới xác định được hộ kinh doanh có doanh thu trên hay dưới 500 triệu đồng/năm để làm căn cứ kê khai thuế. Hóa đơn là chứng từ chứng minh hoạt động mua bán, vì vậy cần khuyến khích các hộ kinh doanh thực hiện xuất hóa đơn”, ông Tú nhấn mạnh.

Chính vì vậy, ông Tú đề xuất Bộ Tài chính cần sớm bổ sung, chính sách phải khuyến khích hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng được sử dụng hóa đơn. Hiện cũng không có văn bản pháp luật nào cấm hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn.

Theo ông Tú, giải pháp trước mắt với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng là liên hệ với cơ quan thuế để được cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh khi khách hàng có nhu cầu và nộp thuế theo hóa đơn đó. Làm như vậy, cả nhà nước, hộ kinh doanh đều được lợi, đúng quy định và không có gì vướng khi thực hiện.

Trong khi đó, theo Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, hiện đang có “khoảng trống” trong quy định pháp luật vì Nghị định số 68/2026 của Chính phủ không có quy định nào đề cập đến vấn đề hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không sử dụng, bắt buộc sử dụng hóa đơn hay được quyền sử dụng hóa đơn điện tử hay không.

Tuy nhiên, Luật Quản lý thuế số 108 đã quy định rõ các đối tượng phải sử dụng hóa đơn, đồng thời cho phép các đối tượng còn lại được khuyến khích sử dụng, với điều kiện phải nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn.

Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm dù không thuộc diện nộp thuế vẫn có quyền sử dụng hóa đơn. Trường hợp có nhu cầu, hộ kinh doanh có thể đến cơ quan thuế để được cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh và thực hiện nghĩa vụ thuế tương ứng.

Ông Được cho biết, trong giai đoạn chuyển tiếp, một số hộ kinh doanh trước đây đã đăng ký sử dụng hóa đơn. Hiện nay, dù doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm và không thuộc diện nộp thuế, việc tiếp tục sử dụng hóa đơn đã đăng ký vẫn là hợp pháp.

“Bộ Tài chính và Chính phủ cần sớm thống nhất quy định để các cơ quan thuế địa phương và hộ, cá nhân kinh doanh yên tâm thực hiện”, ông Được kiến nghị.

Theo vietnamnet.vn