Nhìn lại chặng đường đã qua, công tác khuyến công luôn đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trên cơ sở chủ trương, đường lối của Đảng và Chính phủ, từ năm 2012, Bộ Công Thương đã nghiên cứu, xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động này. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của bối cảnh phát triển mới, sau 13 năm triển khai Nghị định 45, đến năm 2025, Bộ Công Thương đã tiếp tục phối hợp với các cơ quan trung ương, cũng như địa phương xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định cũ.
Nghị định 235/2025/NĐ-CP ra đời được giới chuyên môn đánh giá là văn bản pháp lý mang ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương về vai trò của hoạt động khuyến công. Văn bản này không chỉ quy định rõ ràng, phù hợp hơn với các văn bản quy phạm pháp luật mới về tổ chức Chính phủ và tổ chức chính quyền địa phương mà còn tăng cường mạnh mẽ việc phân cấp, phân quyền, qua đó tạo sự chủ động, linh hoạt tối đa cho các cấp cơ sở. Nhờ hành lang pháp lý cập nhật này, công tác khuyến công được kỳ vọng sẽ dần được chuẩn hóa, đi vào nền nếp với quy trình tuân thủ chặt chẽ hơn nhằm tạo điều kiện thuận lợi để khuyến khích đầu tư, phát triển sản xuất tại địa bàn nông thôn.
Mặc dù vậy, qua rà soát thực tiễn triển khai, hệ thống các Thông tư hướng dẫn hiện hành của Bộ Công Thương về khuyến công đang bộc lộ một số bất cập, thiếu sự đồng bộ và thống nhất với Nghị định 45 cũng như Nghị định 235. Cụ thể, nhiều nội dung trong các Thông tư cũ đã không còn phù hợp do phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, quy định về tổ chức bộ máy hay trách nhiệm của các cơ quan liên quan đã được quy định lại và tích hợp chung vào Nghị định 235/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, một số quy định còn gây ra những cách hiểu khác nhau, gây khó khăn trực tiếp cho quá trình tuân thủ, áp dụng và thực hiện, từ đó làm giảm đi hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, các mốc thời gian trong việc tiếp nhận hồ sơ đề án cũng bộc lộ nhu cầu cần được rà soát lại để bám sát thực tiễn, thuận lợi cho đơn vị thực hiện và đảm bảo quyền lợi thụ hưởng đầy đủ cho các đối tượng mục tiêu.
Đứng trước những yêu cầu cấp bách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, ngày 25/3/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 535/QĐ-BCT về việc thành lập Tổ soạn thảo xây dựng Thông tư quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia. Ngay sau đó, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (ĐCK) đã khẩn trương triển khai thành lập Tổ soạn thảo để bắt tay vào công việc. Lực lượng nòng cốt tham gia Tổ soạn thảo bao gồm các đơn vị thuộc Bộ: Văn phòng Bộ, Vụ Pháp chế, Vụ Tổ chức Cán Bộ, Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý Doanh nghiệp, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, cùng Văn phòng Cục ĐCK và Phòng Khuyến công. Tổ soạn thảo được giao nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện dự thảo nhằm đảm bảo chất lượng, phạm vi theo đúng các quy định của pháp luật.
Chia sẻ về định hướng cốt lõi trong quá trình xây dựng dự thảo, bà Đỗ Thị Minh Trâm – Phó Cục trưởng Cục ĐCK, Tổ phó thường trực Tổ soạn thảo nhấn mạnh: "Sứ mệnh của Thông tư lần này không chỉ dừng lại ở việc cụ thể hóa Nghị định 235/2025/NĐ-CP, mà cao hơn thế chính là việc kiến tạo hành lang pháp lý thực sự thông thoáng, minh bạch và bám sát hơi thở thực tiễn. Chúng tôi xác định việc rà soát, khắc phục triệt để những điểm nghẽn, quy định chồng chéo trước đây là ưu tiên hàng đầu. Thông tư mới sẽ là công cụ đắc lực để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng thời chuẩn hóa các quy trình, thủ tục để dòng vốn khuyến công quốc gia đến đúng, trúng và kịp thời nhất với các cơ sở công nghiệp nông thôn".
Có thể khẳng định, việc khẩn trương xây dựng và ban hành Thông tư về quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công quốc gia vào lúc này là nhiệm vụ vô cùng cần thiết. Động thái này không chỉ hiện thực hóa kịp thời các quy định của Nhà nước về công tác hỗ trợ mà còn trực tiếp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công, khơi thông nguồn lực, đảm bảo sự hỗ trợ kịp thời để các doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn vươn lên phát triển một cách hiệu quả, bền vững trong giai đoạn mới.
Công Du
