Men theo cung đường đèo dốc quanh co ngập trong sương phủ, điểm nghẽn đầu tiên thử thách lòng người là con đường dẫn vào Thôn 3 Thâu, cách trung tâm xã Bảo Yên gần 10km. Khung cảnh thiên nhiên hiện ra hùng vĩ nhưng cũng đầy khắc nghiệt, đường đi heo hút, trơn trượt bùn lầy, nhiều đoạn hẹp chỉ vừa lọt chiếc xe bán tải với một bên là vách núi cheo leo dựng đứng. Nằm nép mình ven dòng sông Chảy, Thôn 3 Thâu là khu vực xa xôi và gian khó bậc nhất của xã Bảo Yên. Nơi đây trở thành tổ ấm của 22 hộ dân với 77 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào dân tộc Dao hiền lành, đã bám rễ, định cư tại mảnh đất này từ năm 1970. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, những nếp nhà sàn vương làn khói bếp lam chiều vẫn chìm trong thứ ánh sáng leo lét. Nhiều năm ròng rã, người dân nơi đây chủ yếu sử dụng máy phát điện mini và đèn dầu. Nguồn năng lượng yếu ớt, thiếu ổn định ấy không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn mà còn trở thành hòn đá tảng cản bước sinh hoạt, học tập của con trẻ và kìm hãm khát vọng vươn lên phát triển kinh tế của cả một cộng đồng.

Đón chúng tôi nơi đầu dốc xói lở, bên cành đào rừng vừa hé nụ xua đi giá lạnh, Trưởng thôn Đặng Văn Nhộn bùi ngùi nhớ lại chuỗi ngày đằng đẵng bóng tối bủa vây. Ông cho biết, bao năm qua bà con mòn mỏi sử dụng nguồn điện từ các máy phát điện mini, nhưng sức nước còm cõi chỉ đủ thắp sáng duy nhất chiếc bóng điện, lại không bảo đảm an toàn. Sự thiếu vắng dòng điện lưới quốc gia như bức tường vô hình ngăn cách bản làng, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sinh hoạt, phát triển kinh tế của người dân. Trẻ nhỏ học hành cũng vì thế mà gặp nhiều vất vả.

Nhân viên Đội Quản lý Điện lực khu vực Bảo Yên đóng điện trạm biến áp Xuân Thượng 9, thôn 3 Thâu (xã Bảo Yên)

Ngồi hơ đôi bàn tay gầy guộc bên bếp lửa hồng đang luộc dở nồi bánh chưng tỏa khói nghi ngút, cụ bà Phùng Thị Nhình, năm nay đã bước sang tuổi 73, chậm rãi kể về chuỗi ngày dĩ vãng. Nhiều năm qua, cụ chỉ biết tới thứ ánh sáng hắt hiu từ các "cục máy" tự chuyển hóa sức nước thành điện mà dân bản vẫn quen gọi là thuỷ điện nhỏ. Cụ thở dài, ánh mắt xa xăm nhớ về thứ điện phập phù, khi có, khi không lại rất nguy hiểm. Ký ức về những bữa cơm nhọc nhằn dưới nếp nhà thiếu ánh sáng dường như vẫn còn nguyên vẹn: “Ngày trước dùng cái điện nước nó phập phù, khổ lắm chú ạ. Cắm nồi cơm thì bữa sống, bữa nhão, ăn cái bụng nó không ưng đâu. Đến tối dọn mâm ra mà nhà cửa cứ tù mù, nhá nhem, gắp cọng rau, miếng măng cũng khó”.

Thế nhưng, bình minh rực rỡ đã thực sự gõ cửa rẻo cao. Bằng một ý chí sắt đá, những người thợ điện áo cam đã kiến tạo nên kỳ tích vắt ngang dòng sông Chảy cuộn sóng. Để cấp điện cho khu dân cư Thôn 3 Thâu, đơn vị thi công phải dẫn nguồn từ vị trí cột VT40 đường dây 35kV thuộc tuyến Bảo Yên – Việt Tiến, kéo qua sông Chảy. Dưới cái lạnh thấu xương của mùa đông Tây Bắc, từng giọt mồ hôi mặn chát đã rơi xuống để dệt nên tuyến đường dây trung áp 35kV dài 664m, vươn cánh tay sải dài thêm tuyến đường dây hạ áp 0,4kV với chiều dài hơn 1km, cùng với đó là đầu tư mới 01 trạm biến áp, bảo đảm cấp điện an toàn, ổn định cho từng hộ dân. Tổng mức đầu tư của dự án ý nghĩa này là 2,4 tỷ đồng, được chắt chiu từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2025.

Nhân viên Đội Quản lý Điện lực khu vực Bảo Yên hướng dẫn cụ Phùng Thị Nhình sử dụng thiết bị điện an toàn, tiết kiệm

 Giây phút đóng điện công trình cũng là lúc khép lại “vùng trắng điện” cuối cùng của xã Bảo Yên, tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của Công ty Điện lực Lào Cai trong việc ưu tiên đầu tư, đưa điện lưới quốc gia đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương một cách bền vững. Niềm hân hoan vỡ òa trong đôi mắt cụ Nhình và hàng chục hộ dân trong thôn khi có điện lưới Quốc gia chính thức bừng sáng rực rỡ. Giọng cụ Nhình run run và khóe mắt rưng rưng nước mắt hạnh phúc muộn màng: “Giờ bản Dao có điện sáng trắng rồi, cái bụng ưng lắm các chú ạ. Tết này mâm cơm dẫu có ăn măng rừng, chấm muối trắng cũng thấy ngon miệng hơn vì không phải chọc đũa trong bóng tối nữa". Nhìn luồng ánh sáng chan hòa khắp nhà, cụ mỉm cười viên mãn, nếp nhăn giãn ra nhường chỗ cho niềm hân hoan: "Cái bóng đèn sáng rực cả gian nhà là thấy Tết về đến tận bậu cửa rồi. Bà con cảm ơn các chú áo cam nhiều lắm, trời rét buốt thế mà vẫn vác cột, kéo dây, lội bùn dốc vào tận bản nghèo này giúp cho bà con có ánh sáng."

Nhân viên Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên kiểm tra hệ thống lưới điện trên địa bàn thôn Thâm Pất

Chia tay rẻo cao Bảo Yên khi sương chiều bắt đầu buông bức rèm mờ ảo, chuyến xe hối hả nuốt trọn đoạn đường gập ghềnh để kịp đưa đoàn nhà báo chúng tôi đến thôn Thâm Pất, xã Lục Yên. Khác với vẻ tĩnh mịch lúc bình minh, buổi chiều ở bản người Tày rộn rã tiếng giã giò chả, mùi thơm ngầy ngậy của gạo nếp nương hòa quyện trong làn khói lảng vảng mang đậm phong vị Tết. Đón chúng tôi bằng nụ cười nồng hậu, ông Hà Minh Tuấn – Đội trưởng Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên hồ hởi chia sẻ niềm vui lớn: Công trình đầu tư trạm biến áp và cấp điện cho bà con nhân dân thôn Thâm Pất (xã Lâm Thượng) được đơn vị tiếp nhận tài sản từ Ban Quản lý dự án khu vực Lục Yên từ đầu tháng 1/2026. Ngay sau khi tiếp nhận, những người thợ áo cam mang trong mình bầu nhiệt huyết đã dốc toàn lực để triển khai khảo sát thực địa, phối hợp với chính quyền địa phương và bà con nhân dân trong thôn thực hiện lắp đặt công tơ và dây sau công tơ để kéo điện về nhà phục vụ bà con vui xuân đón Tết. Ông Tuấn nhấn mạnh, việc đầu tư lưới điện cho bà con nhân dân thời điểm trước thềm Tết Nguyên đán 2026 là rất quan trọng. Ánh sáng rực rỡ ấy không chỉ xua đi bóng tối, mà còn giúp cải thiện chất lượng điện áp để bà con có nguồn điện sử dụng đảm bảo phục vụ đời sống sinh hoạt, cũng như thắp sáng khát vọng phát triển kinh tế xã hội địa phương, đồng thời góp phần không nhỏ vào việc giảm tổn thất trên lưới điện.

Thong dong tản bộ dạo quanh bản làng đang bừng lên sức sống mới, chúng tôi bắt gặp chị Triệu Thị Thắm – Trưởng thôn Thâm Pất, một người phụ nữ dân tộc Tày duyên dáng với nụ cười rạng rỡ, trong veo như đóa hoa mận trắng muốt. Chị phấn khởi cho biết hiện nay, trong thôn có 53 hộ dân với 225 nhân khẩu. Nhắc về dĩ vãng, ánh mắt chị chùng xuống, kể lại những năm tháng trước đây, khi người dân chưa có lưới điện lưới quốc gia, nguồn điện sinh hoạt của bà con rất yếu. Khổ sở nhất là vào mùa hè oi nóng, khi mâm cơm buổi tối dọn ra thì nguồn điện cạn kiệt, bóng đèn hầu như chẳng còn đủ sức để sáng được nữa. Ấy vậy mà, như một phép màu nhiệm giữa đời thường, kể từ khi Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên dồn sức đóng điện thành công dự án ngay trước thềm Tết Nguyên đán thì bà con trong thôn rất vui mừng, phấn khởi. Điện lưới quốc gia vươn tới đã giúp bà con có nguồn điện ổn định để sử dụng phục vụ đời sống dân sinh, cũng như mở ra những khung giờ vàng để cùng nhau xem tivi, say mê học tập các mô hình phát triển kinh tế, ươm mầm vững chắc cho những vụ mùa bội thu phía trước.

Hướng dẫn người dân thôn Thâm Pất sử dụng thiết bị điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả

Cùng chung niềm hân hoan ấy, chị Triệu Thị Mai – Người dân thôn Thâm Pất không giấu được sự xúc động dâng trào. Chị tâm sự rằng Tết Nguyên đán này, bà con nhân dân trong thôn Thâm Pất rất phấn khởi và cảm ơn ngành Điện rất nhiều khi đã tạo điều kiện giúp đỡ, kéo điện lưới Quốc gia về cho bà con nhân dân. Mùa xuân này thật sự lột xác, so với mọi năm, Tết này bà con rất phấn khởi vì điện năm nay khác so với mọi năm, được dùng thoải mái, ổn định và an toàn. Chị Mai chưa quên nổi sự eo hẹp, tù túng thuở trước, khi chưa có nguồn điện ổn định thì nỗi khổ lớn nhất là hễ cắm máy bơm nhà này thì nhà hàng xóm không có điện để sử dụng vào mục đích khác. Giờ đây, có được nguồn điện ổn định, an toàn như thế này thì bà con trong thôn cảm ơn ngành Điện nhiều lắm. Một trong những nét đẹp văn hóa truyền thống ngày Tết của đồng bào là tục đi chúc tụng xông đất nhau vào lúc nửa đêm, thế nhưng bóng tối đã trở thành rào cản vô hình. Chị rạng rỡ khoe, như các năm trước, khi bà con ăn Tết thì luôn phải tính toán làm sao đón Tết và ăn Tết vào ban ngày, nhưng mà năm nay có điện sáng ổn định như thế này thì bà con sẽ được đón giao thừa trọn vẹn bên ánh điện sáng. Và tuyệt vời hơn cả, sau giao thừa, mọi người đã có thể thuận lợi đi chúc Tết nhau vì ánh điện vẫn bừng sáng thức cùng mùa xuân, soi rọi tỏ tường từng bước chân bình yên trên lối mòn.

Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên tặng quà cho hộ gia đình khó khăn trên địa bàn thôn Thâm Pất

Tình nồng ấm, sắt son giữa người thợ điện và đồng bào vùng cao được khắc họa rõ nét hơn bao giờ hết trong cái lạnh của chiều cuối năm. Thấu hiểu sự hy sinh thầm lặng và để động viên tinh thần cho các CBCNV tại Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên sẵn sàng trực trong những ngày Tết, khi nhiều người phải xa gia đình, đồng thời để chung vui, xây dựng tình cảm gắn kết giữa cán bộ ngành Điện địa phương với bà con nhân dân tại thôn Thâm Pất khi có nguồn điện ổn định từ lưới điện Quốc gia, Đội đã cùng với bà con nhân dân trong thôn tổ chức buổi liên hoan nhỏ. Tiếng nói cười nói giòn tan vang vọng cả núi rừng đại ngàn, xóa nhòa đi mọi khoảng cách để chung niềm vui bất tận với bà con nhân dân. Trong bầu không khí thân tình đón xuân cùng bà con nhân dân, các cán bộ công nhân thuộc Đội Quản lý Điện lực còn kết hợp lồng ghép với việc tuyên truyền bảo vệ hành lang an toàn lưới điện, sử dụng điện an toàn và tiết kiệm... Hình ảnh đẹp nhất đọng lại trong ống kính của tôi chiều hôm ấy là nụ cười bừng sáng của đám trẻ thơ khi xúm xít quanh cô thợ điện. Trên tay các em là những chiếc kẹo ngọt ngào mang hương vị Tết, cùng những quyển vở tinh tươm in hình chú thợ điện đáng yêu được Tổng công ty Điện lực miền Bắc dành tặng. Màu áo cam hòa quyện với sắc xanh, sắc chàm của trang phục truyền thống đã vẽ nên bức tranh mùa xuân tuyệt mỹ, đầy ắp tình người.

Nhưng để có được nguồn năng lượng vươn dài ấy, thành quả đạt được không chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của một vài cá nhân, mà xuất phát từ trái tim của cả hệ thống chính trị. Khẳng định điều này với tâm thế kiên định, ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai nhấn mạnh: Trong chiến lược đầu tư đưa điện lưới quốc gia bừng sáng tại các thôn bản xa xôi, ngành Điện luôn đặt hiệu quả xã hội lên trên hết, trước hết. Chuyển hóa lời nói thành hành động thực tiễn, ngay trong những ngày đầu của năm 2026, đơn vị đã xây dựng kế hoạch đầu tư 30 trạm biến áp trên địa bàn các thôn, xã để san tải và cấp điện mới cho hàng trăm hộ dân nông thôn, vùng sâu, vùng xa, kịp thời cấp điện cho nhân dân đón Tết Bính Ngọ.

Công ty Điện lực Lào Cai bố trí 100% quân số trực vận hành, đồng thời chuẩn bị phương tiện, vật tư dự phòng để sẵn sàng xử lý những tình huống phát sinh sự cố lên trên lưới điện (nếu có) trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Đôi mắt ánh lên niềm kiêu hãnh, ông Tuấn tự hào bày tỏ: "Chúng tôi coi việc cung cấp điện cho bà con nhân dân đồng bào vùng sâu vùng xa là một nhiệm vụ chính trị mang ý nghĩa hết sức quan trọng và vinh dự cho Công ty Điện lực Lào Cai. Đối với các trạm biến áp đã được thi công xong, chúng tôi cam kết sẽ tổ chức nghiệm thu, kiểm tra kỹ lưỡng và quyết liệt đấu nối, đóng điện thành công, nhằm cung cấp ánh sáng đến tận hiên nhà cho các hộ dân".

Hôm nay đã là ngày 27 tháng Chạp. Bên ngoài nếp nhà, sương lạnh buốt thấu xương, núi rừng chìm sâu vào sự tĩnh lặng trang nghiêm để chuẩn bị đón thời khắc thiêng liêng chuyển giao năm cũ và năm mới. Nhưng trong từng nếp nhà sàn ở 3 Thâu, ở Thâm Pất, hơi ấm rực rỡ phát ra từ nồi bánh chưng xanh hòa quyện cùng ánh điện sáng rực rỡ đã xua tan đi cái lạnh lẽo ngàn đời của đại ngàn. Tiếng trẻ thơ hồn nhiên nô đùa bên mâm cỗ tất niên thịnh soạn, tiếng tivi phát thanh chương trình chào xuân rộn rã, tất cả đan cài thành một bản hòa ca của sự sống mới, của ấm no và hy vọng phơi phới. Ở ngoài kia, trên những trạm biến áp cheo leo sườn núi vẫn có bóng áo cam lặng lẽ tuần tra, lấy nụ cười của đồng bào làm phần thưởng lớn nhất cho mùa xuân của chính mình. Dòng điện vĩ đại ấy đã vượt qua muôn vàn ranh giới của địa lý, bước qua muôn trùng nhọc nhằn, để dũng cảm mang một mùa xuân bừng sáng rực rỡ, thắp lên những ước mơ xa thẳm giữa lưng chừng trời.

Tuấn Anh