Trả lại màu xanh cho vùng mỏ
Đã có thời, nói đến ngành than, khoáng sản là nghĩ đến những vấn đề ô nhiễm môi trường trầm trọng. Khói bụi từ hoạt động khai thác, vận chuyển; đổ chất thải bừa bãi; ô nhiễm nguồn nước; những cánh rừng trơ trụi sau khai thác… là chuyện “cơm bữa” không thể phai mờ trong ký ức của người dân vùng mỏ.
Tuy nhiên, khi những hệ quả đối với môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng, ngành đã kịp thời hành động. Lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam phát đi thông điệp “Phát triển kinh tế phải hài hòa với bảo vệ môi trường” tới tất cả các đơn vị thành viên. Đây không chỉ là mục tiêu, mà đã trở thành mệnh lệnh từ cuộc sống, là yêu cầu cho phát triển bền vững.
Những năm qua, quán triệt chủ trương giảm phát thải, hướng đến mục tiêu Net Zero mà Đảng, Nhà nước đề ra, toàn ngành đã trồng và phủ xanh hơn 2.000ha đất trong vùng khai thác (riêng Quảng Ninh trên 1.800ha).
Cùng với đó là hệ thống hồ, đập, kênh mương… phục vụ tưới tiêu và bảo vệ an toàn cho người dân. Nguồn nước sinh hoạt cũng được cải tạo và làm sạch bằng 45 trạm xử lý nước thải mỏ hiện đại, công suất mỗi năm gần 150 triệu m3. Nguồn nước sạch này được tái sử dụng khoảng 20% cho hoạt động sản xuất, lượng nước đã làm sạch còn lại được trả về môi trường.
Những tồn tại của ngành than, khoáng sản trong việc xử lý chất thải nguy hại cũng được chú trọng. Cùng việc hoàn thiện quy trình thu gom, xử lý ban đầu, ngành đã đầu tư xây dựng một nhà máy xử lý chất thải nguy hại với công suất 6.900 tấn/năm, giải quyết triệt để lượng chất thải, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và những tác động tiêu cực đối với môi trường và con người.
Hệ thống hồ lắng đầu nguồn, dòng chảy trong và gần khu vực khai thác cũng thường xuyên được cải tạo, nạo vét nhằm hạn chế bồi lấp, giảm thiểu nguy cơ ngập lụt cho khu vực hạ lưu. Các biện pháp hạn chế bụi như thiết bị phun sương cao áp, tưới, quét đường, rửa chống bám cho các xe ra, vào mỏ thực hiện thường xuyên, liên tục…
Xác định sử dụng công nghệ là biện pháp hiệu quả để giảm phát thải, ngành than đã tập trung đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào hạ tầng xanh và công nghệ sạch. Trong các khu sản xuất đã xây dựng gần 50km đường băng tải thay thế cho vận chuyển đường bộ; 110km đường mỏ chuyên dụng; điện hóa và cơ giới hóa khai thác hầm lò, đồng bộ hóa thiết bị khai thác lộ thiên công suất lớn…
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định: Chuyển đổi xanh đối với các doanh nghiệp khai thác mỏ là thách thức lớn từ lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường, cần có chiến lược và lộ trình phù hợp.
Hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường
Quyết định số 625/QĐ-TTg ngày 17/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam là tiền đề cho ngành xây dựng chiến lược phát triển gắn với công tác bảo vệ môi trường, giảm phát thải; xây dựng Đề án bảo vệ môi trường vùng than Quảng Ninh đến năm 2030, định hướng tới năm 2045 và Kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu định hướng đến 2050.
Theo đó, ngành tiếp tục phát triển hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng song hành cùng lợi ích của cộng đồng và phù hợp với định hướng phát triển xanh của địa phương; tiếp tục đẩy mạnh nhiệm vụ trồng và phủ xanh, cải tạo cảnh quan, phục hồi hệ sinh thái các khu vực đã dừng khai thác; tăng cường áp dụng các giải pháp kinh tế tuần hoàn, tái chế, tái sử dụng nước thải mỏ, tro xỉ nhiệt điện, đất đá thải mỏ làm vật liệu; hoàn thiện hệ thống băng tải hóa vận chuyển than trong khu vực khai thác đến nhà máy, đầu tư hệ thống phun sương dập bụi cao áp, lưới chắn bụi, nâng cấp toàn diện các tuyến đường chuyên dụng; đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa khai thác hầm lò để giảm thiểu tiêu hao tài nguyên, nhất là gỗ chống lò, đầu tư đồng bộ thiết bị khai thác lộ thiên công suất lớn, hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu, điện năng…
Lãnh đạo ngành than, khoáng sản quán triệt tới từng đơn vị thành viên nhiệm vụ: Từng bước chuyển đổi năng lượng xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, phù hợp yêu cầu “mỏ xanh, hiện đại”.
Yêu cầu đó vừa là nhiệm vụ vừa là động lực để các đơn vị tích cực chuyển đổi số cũng như nghiên cứu ứng dụng các giải pháp trong sản xuất nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý, sử dụng tài nguyên hiệu quả. Song hành với chuyển đổi xanh trong sản xuất là triển khai các biện pháp bảo vệ, cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác, ứng phó biến đổi khí hậu…
“Xác định mục tiêu bảo vệ môi trường là trách nhiệm của doanh nghiệp, chúng tôi đã từng bước chuyển từ nhận thức sang hành động cụ thể, từ phong trào sang việc làm thường xuyên đối với mỗi cán bộ, công nhân viên”, ông Nguyễn Anh Chương, Giám đốc Công ty tuyển than Cửa Ông - TKV cho biết.
Để thực hiện lộ trình trung hòa các bon, Công ty TNHH một thành viên 45 (Tổng Công ty Đông Bắc) đã triển khai đồng bộ 3 giải pháp về ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến; quản trị tài nguyên và năng lượng; phục hồi môi trường và xanh hóa mặt bằng…
Đại tá Nguyễn Thanh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc công ty cho biết, các giải pháp đơn vị thực hiện đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong bảo vệ môi trường, lợi ích kinh tế cũng như bảo đảm các yếu tố an sinh xã hội cơ bản.
Những nỗ lực của ngành than, khoáng sản trong việc “xanh hóa” sản xuất, hướng đến mục tiêu Net Zero không chỉ là kết quả của giải pháp ngắn hạn. Đó là hành động cụ thể hóa những chủ trương, chiến lược xuyên suốt của toàn ngành; khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới tương lai phát triển xanh, bền vững, góp phần cùng cả nước hướng đến hoàn thành mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Nguồn:Nhandan.vn
