Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện năng liên tục gia tăng để phục vụ sản xuất và đời sống, sức ép lên hệ thống cung ứng đang trở thành bài toán mang tính thời sự. Nhận diện rõ tầm quan trọng của vấn đề, thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hàng loạt cơ chế, chính sách làm bệ phóng pháp lý cho công tác bảo đảm an ninh năng lượng. Điển hình là Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vừa được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Cùng với đó, Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 về tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển giao thông điện và Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về thực thi tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà đã tạo ra những định hướng chiến lược yêu cầu toàn xã hội phải chung tay hành động vì mục tiêu phát triển bền vững.

Bám sát những chủ trương lớn đó, cuộc thi trực tuyến năm nay ra đời như một điểm nhấn trong chuỗi hoạt động truyền thông của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030. Phát biểu tại lễ phát động, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, giữa những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, tiết kiệm năng lượng không chỉ giải quyết bài toán chi phí của từng cá nhân, doanh nghiệp mà đã trở thành giải pháp then chốt nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và giảm phát thải khí nhà kính.

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phát biểu khai mạc lễ phát động cuộc thi

Ông phân tích, việc đưa cuộc thi lên nền tảng số sẽ tận dụng được xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ, giúp thông điệp tiếp cận rộng rãi, đặc biệt là với giới trẻ, lực lượng đóng vai trò tiên phong trong việc kiến tạo lối sống xanh và lan tỏa hành vi tích cực ra cộng đồng. Đánh giá về chặng đường 5 năm liên tiếp tổ chức với hàng trăm nghìn lượt người hưởng ứng qua các mùa giải trước, Đặng Hải Dũng chia sẻ: “Bộ Công Thương kỳ vọng cuộc thi năm nay sẽ tiếp tục đón nhận được sự tham gia của cộng đồng, qua đó, lan toả kiến thức/kinh nghiệm về sử dụng năng lượng tới đông đảo người dân, doanh nghiệp, góp phần đưa việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trở thành thói quen, thành văn hóa trong đời sống và sản xuất”. Đồng thời, lãnh đạo Cục cũng đặc biệt lưu ý, những hành động tưởng chừng nhỏ bé như tắt thiết bị điện khi không sử dụng, điều chỉnh điều hòa hợp lý hay tối ưu hóa quy trình sản xuất công nghiệp đều là những yếu tố cấu thành nên những thay đổi lớn cho tương lai của đất nước.

Dưới góc nhìn thực tiễn của đơn vị trực tiếp vận hành hệ thống cung ứng, ông Phạm Viết Thạch, Phó Trưởng Ban Môi trường và Phát triển bền vững thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, sự kiện diễn ra đúng vào thời điểm phụ tải điện tăng vọt tại nhiều khu vực, nhất là miền Bắc, do ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt. Điều này cho thấy yêu cầu giữ vững an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế đang đặt ra những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe.

Ông Phạm Viết Thạch - Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phát biểu tại lễ phát động cuộc thi

Ông Phạm Viết Thạch khẳng định, việc tiêu dùng điện khoa học vừa giúp giảm gánh nặng tài chính, vừa là điều kiện bắt buộc để bảo đảm hệ thống điện quốc gia vận hành an toàn và ổn định. Do đó, bên cạnh nhiệm vụ dồn lực đầu tư phát triển nguồn và lưới điện, EVN coi thực hành tiết kiệm là hướng đi mang lại hiệu quả lâu dài với chi phí thấp. Thực tế, Tập đoàn đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, các Sở Công Thương, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ nhiều chương trình từ điều chỉnh phụ tải, quản lý nhu cầu, tư vấn sử dụng điện hiệu quả cho đến giám sát doanh nghiệp trọng điểm, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để hỗ trợ khách hàng theo dõi, tối ưu hóa lượng điện tiêu thụ.

Đồng thuận với những nhận định trên, ông Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã đóng góp một góc nhìn sâu sắc từ khía cạnh xã hội học và truyền thông đại chúng. Ông Đức đánh giá, năng lượng ngày nay đã vươn lên thành yếu tố mang tính chiến lược, gắn trực tiếp với sức mạnh an ninh quốc gia, quyết định tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh cốt lõi của mỗi đất nước. Dù ghi nhận thời gian qua khu vực dân cư đã có chuyển biến tích cực về nhận thức, nhiều doanh nghiệp cũng đã mạnh dạn đổi mới công nghệ và tiến hành kiểm toán năng lượng, song ông Đức cho rằng thực tế vẫn còn nhiều khoảng trống cần lấp đầy.

“Dư địa tiết kiệm năng lượng của Việt Nam vẫn còn rất lớn. Ở không ít doanh nghiệp và hộ gia đình, việc sử dụng điện vẫn chưa thực sự tối ưu. Tiết kiệm điện đôi khi vẫn mang tính thời điểm, mang tính ứng phó trong giai đoạn cao điểm, thay vì trở thành hành động thường xuyên, thành thói quen, thành văn hóa tiêu dùng. Điều đó cho thấy, bài toán tiết kiệm năng lượng hôm nay không chỉ nằm ở công nghệ hay đầu tư, mà sâu xa hơn còn là câu chuyện của nhận thức, hành vi và trách nhiệm xã hội”, ông Nguyễn Minh Đức thẳng thắn phân tích.

Các đại biểu và khách mời tham gia lễ phát động

Để cụ thể hóa những mục tiêu tuyên truyền chiến lược đó, cuộc thi đã chính thức bắt đầu trên trang thông tin điện tử <-block _nghost-ng-c3741094925="">https://tietkiemnangluong.com.vn/. Thể lệ được thiết kế chia thành 5 kỳ thi liên tiếp, kéo dài từ 8h00 ngày 16/6/2026 đến 12h00 ngày 20/7/2026. Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm được xây dựng phong phú, bám sát các chủ đề cốt lõi như: Hệ thống chính sách, nhãn năng lượng, quy tắc an toàn điện, cách làm hay trong đời sống và chiến dịch Giờ Trái đất. Cuộc thi mở rộng cánh cửa đối với tất cả công dân Việt Nam cùng người nước ngoài đang sinh sống, học tập và làm việc ở trong cũng như ngoài lãnh thổ. Nhằm khích lệ tinh thần chủ động tìm hiểu tri thức, sau mỗi kỳ thi, Ban tổ chức sẽ tiến hành trao 01 Giải đặc biệt trị giá 3.000.000 đồng cho người chơi có kết quả trả lời đúng, dự đoán chính xác nhất trong thời gian ngắn nhất, cùng 4 giải thưởng đồng hạng khác trị giá 1.000.000 đồng/giải.

Tuấn Anh