Từ nền tảng phân bón đến hệ sinh thái nông nghiệp

Trong nhiều năm, năng lực sản xuất phân bón là nền tảng quan trọng tạo nên vị thế của Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC). Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường nông nghiệp ngày càng đòi hỏi sản phẩm chuyên biệt, giải pháp công nghệ và khả năng kiểm soát sâu hơn chuỗi cung ứng, dư địa tăng trưởng của doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc sản xuất thêm phân bón.

Định hướng đến năm 2050 của PVCFC được triển khai theo hai hướng: phát triển chiều sâu trên nền tảng hiện hữu và mở rộng sang những lĩnh vực liền kề, có khả năng bổ trợ cho nhau.

Ở chiều sâu, PVCFC tiếp tục tối ưu hóa chuỗi giá trị phân bón, nhưng thay đổi cách tiếp cận từ cung cấp những sản phẩm đơn lẻ sang các bộ giải pháp nông nghiệp thông minh, công nghệ cao. Cùng với đó, doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh khí công nghiệp và các loại hóa chất liên quan đến phân bón trên nền tảng công nghệ, cơ sở vật chất và năng lực vận hành của Nhà máy Đạm Cà Mau.

Ở chiều rộng, PVCFC hướng tới tham gia sâu hơn vào kinh tế nông nghiệp, từ đầu vào đến đầu ra. Không gian này bao gồm công nghệ sinh học, tạo giống, phát triển vùng trồng, thu hái, sơ chế, bảo quản, chế biến, xuất khẩu và logistics.

Như vậy, điểm đáng chú ý trong định hướng mới không chỉ nằm ở việc PVCFC bổ sung thêm ngành nghề kinh doanh, mà ở sự thay đổi về phạm vi giá trị mà doanh nghiệp muốn tham gia. Phân bón vẫn là nền tảng, nhưng được đặt trong một chuỗi rộng hơn, nơi sản phẩm đầu vào gắn với dữ liệu, công nghệ, dịch vụ và kết quả cuối cùng của sản xuất nông nghiệp.

Đây cũng là cơ sở để PVCFC đặt mục tiêu đến năm 2050 trở thành doanh nghiệp tích hợp nông nghiệp - công nghệ sinh học hàng đầu khu vực, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững tại Việt Nam và khu vực.

Ba trụ cột cho không gian tăng trưởng mới

PVCFC chủ động nguồn khí mới phục vụ hoạt động sản xuất ổn định, lâu dài của Nhà máy Đạm Cà Mau

Theo định hướng được trình và Đại hội đồng cổ đông thông qua, không gian phát triển mới của PVCFC được dẫn dắt bởi ba trụ cột: sản xuất, kinh doanh phân bón; khí công nghiệp và hóa chất liên quan đến phân bón; công nghệ sinh học và chế biến sau thu hoạch.

Trong đó, phân bón tiếp tục là trụ cột cốt lõi. Đây là lĩnh vực PVCFC có nền tảng về công nghệ, nhà máy, thị trường, thương hiệu và kinh nghiệm vận hành. Phát triển theo chiều sâu vì thế trước hết nhằm nâng cao giá trị trên những nền tảng đã được xây dựng, thay vì mở rộng bằng mọi giá sang những lĩnh vực không có sự liên kết.

Trụ cột thứ hai là khí công nghiệp và hóa chất liên quan đến phân bón. Việc bổ sung ngành nghề kinh doanh khí công nghiệp được thông qua tạo cơ sở để PVCFC triển khai hướng đi mới. Đây là cách tiếp cận tận dụng năng lực công nghệ và cơ sở sản xuất hiện hữu, đồng thời mở thêm thị trường cho những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Trụ cột thứ ba, mở ra không gian rộng nhất, là công nghệ sinh học và chế biến sau thu hoạch. Nếu phân bón chủ yếu đáp ứng nhu cầu đầu vào của sản xuất nông nghiệp, thì việc tham gia từ giống, vùng trồng đến bảo quản, chế biến và xuất khẩu sẽ đưa PVCFC tiến gần hơn tới mô hình doanh nghiệp nông nghiệp tích hợp.

Đây cũng là nơi công nghệ có thể trở thành yếu tố kết nối các lĩnh vực. Công nghệ sinh học có thể hỗ trợ sản phẩm nông nghiệp; dữ liệu và giải pháp số có thể nâng cao hiệu quả sử dụng đầu vào; còn chế biến và logistics có thể giúp gia tăng giá trị sản phẩm sau thu hoạch.

Nguồn khí - nền tảng cho sản xuất ổn định

Đối với PVCFC, mở rộng không gian phát triển không có nghĩa xem nhẹ nền tảng sản xuất hiện hữu. Ngược lại, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho Nhà máy Đạm Cà Mau vẫn là một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện chiến lược dài hạn.

Nghiên cứu những sản phẩm mới

PVCFC đã hoàn thiện văn bản Sửa đổi, bổ sung số 12 của Hợp đồng mua bán khí giữa PVCFC và Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS), theo đó đưa nguồn khí Nam Du - U Minh vào phạm vi hợp đồng. Theo doanh nghiệp, đây là nguồn khí bổ sung quan trọng, góp phần bảo đảm nguyên liệu phục vụ hoạt động sản xuất của Nhà máy Đạm Cà Mau trong thời gian tới.

Việc bổ sung nguồn khí Nam Du - U Minh vào hợp đồng có ý nghĩa vượt ra ngoài một điều chỉnh về mặt pháp lý. Đối với một nhà máy sản xuất phân đạm, nguồn khí vừa là nguyên liệu đầu vào vừa gắn trực tiếp với tính ổn định của sản xuất và khả năng chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt trong định hướng phát triển mới của PVCFC là nâng cao hàm lượng công nghệ và khả năng tạo giá trị từ sản phẩm. Từ chỗ tập trung vào sản phẩm phân bón, doanh nghiệp hướng đến các giải pháp nông nghiệp thông minh, công nghệ cao; đồng thời nghiên cứu những sản phẩm mới, mở rộng thị trường và từng bước gia tăng tỷ trọng doanh thu từ các lĩnh vực, thị trường ngoài truyền thống.

Một chiến lược dài hạn chỉ có thể vận hành hiệu quả khi đi cùng một nền tảng quản trị tương ứng. Vì vậy, bên cạnh định hướng kinh doanh, PVCFC đồng thời điều chỉnh Điều lệ, các quy chế quản trị và hoạt động của Hội đồng quản trị theo hướng tiệm cận các nguyên tắc và thông lệ quản trị doanh nghiệp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Những định hướng này cho thấy PVCFC đang chuẩn bị cho một chu kỳ phát triển với phạm vi rộng hơn đáng kể so với mô hình doanh nghiệp phân bón truyền thống. Nền tảng sản xuất vẫn được giữ vững, nhưng không gian giá trị đang được mở rộng theo hướng công nghệ, hóa chất, sinh học, chế biến và logistics.

Mục tiêu đến năm 2050 vì thế không chỉ là tăng quy mô sản xuất hay mở rộng thị trường. Đó là quá trình chuyển dịch từ bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp, từ một lĩnh vực sản xuất sang chuỗi giá trị và từ lợi thế sản xuất sang năng lực tích hợp công nghệ.

Với nguồn khí được chuẩn bị cho dài hạn, nền tảng sản xuất hiện hữu, cùng định hướng đầu tư vào công nghệ, sản phẩm mới, thị trường quốc tế và quản trị, PVCFC đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành doanh nghiệp tích hợp nông nghiệp - công nghệ sinh học, từng bước mở rộng dấu ấn trong chuỗi giá trị nông nghiệp Việt Nam và khu vực.

PV