Tiềm năng, thế mạnh của sản phẩm CNNT Đà Nẵng

Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP. Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái SP đặc sản, làng nghề và công nghiệp (CN) chế biến rất đa dạng. Thành phố có lợi thế về nguồn nguyên liệu nông - lâm - thủy sản phong phú; hệ thống làng nghề truyền thống kết hợp sản xuất hiện đại; hạ tầng logistics, cảng biển, sân bay quốc tế thuận lợi cho xuất khẩu. Đặc biệt, Đà Nẵng là một trong những trung tâm du lịch lớn nhất cả nước, có điều kiện lý tưởng để quảng bá SP trực tiếp đến hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước mỗi năm.

Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại TP Đà Nẵng, tính đến nay, toàn thành phố đã phát triển được 473 SP OCOP (hầu hết những SP này là SP CNNT). Đây là nguồn SP rất lớn để phát triển thành các thương hiệu mạnh của thành phố và của Việt Nam trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Song song với đó, phong trào bình chọn SP CNNT tiêu biểu (RISEP) được triển khai thường xuyên đã tạo động lực đổi mới cho doanh nghiệp (DN), cơ sở CNNT nhiều nhóm ngành như: Thực phẩm chế biến, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, SP tiêu dùng... Các SP đều có sự cải tiến rõ rệt về chất lượng, mẫu mã, bao bì và ứng dụng công nghệ. Nhiều SP đáp ứng các tiêu chuẩn ISO, HACCP, VietGAP, truy xuất nguồn gốc điện tử và đủ điều kiện tham gia hệ thống phân phối hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu Việt có sức cạnh tranh.

Trong xu thế chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, Công ty CP Việt - Séc (Khu Công nghiệp Hòa Cầm, phường Cẩm Lệ) là một trong những DN trên địa bàn thành phố đang chuyển mình bằng cách đầu tư hệ thống máy móc hiện đại. Để khuyến khích DN mạnh dạn đầu tư, nguồn vốn khuyến công quốc gia và địa phương của TP.Đà Nẵng đã hỗ trợ DN gần 600 triệu đồng trong tổng giá trị máy móc hơn 02 tỷ đồng. Cụ thể, hỗ trợ 300 triệu đồng đầu tư máy bào theo công nghệ mới vào năm 2023 và 299 triệu đồng đầu tư thêm 01 máy tiện CNC 5 trục vào năm 2025.

Đại diện lãnh đạo Công ty cho biết: “Qua hai lần được thụ hưởng sự hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công, doanh thu của Công ty đã tăng từ 251 tỷ đồng năm 2023 lên 260 tỷ đồng vào năm 2024 và năm 2025 tiếp tục tăng. Chúng tôi cũng được các đối tác là chủ đầu tư, nhà thầu tin tưởng giao dự án, từ đó tiếp tục có kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất”.

Trên đây là một trong số hàng trăm DN, cơ sở CNNT được trợ lực từ vốn khuyến công để đổi mới máy móc, thiết bị, áp dụng sản xuất sạch hơn tại thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2021 - 2025. Theo báo cáo của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), Đà Nẵng cũng là địa phương dẫn đầu khu vực miền Trung - Tây Nguyên về dành nguồn vốn cho khuyến công.

Thực tế cho thấy, bên cạnh sự hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công, nhiều DN, cơ sở CNNT đã chủ động đầu tư công nghệ chế biến sâu, ứng dụng thương mại điện tử, xây dựng vùng nguyên liệu bền vững và từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu.

"Nút thắt" cần sớm tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, SP CNNT của Đà Nẵng vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản mang tính chất nội tại:

Thứ nhất, về quy mô và công nghệ, phần lớn các cơ sở CNNT có quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ; năng lực đổi mới công nghệ chưa đồng đều; giá trị gia tăng của SP chưa cao do còn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu thô.

Thứ hai, về nhận diện và thương hiệu, thiết kế bao bì và việc xây dựng "câu chuyện SP" mang bản sắc văn hóa địa phương chưa thực sự chuyên nghiệp. Việc khai thác tài sản trí tuệ, chỉ dẫn địa lý hay thương hiệu vùng miền vẫn chưa hiệu quả.

Thứ ba, về thương mại hóa và liên kết chuỗi giá trị, năng lực marketing số, ứng dụng thương mại điện tử và xuất khẩu trực tiếp của các cơ sở còn hạn chế. Mối liên kết chuỗi giá trị giữa "Sản xuất – Chế biến – Phân phối" chưa thực sự bền vững.

Giải pháp đổi mới sáng tạo cốt lõi

Trước thực trạng trên, tại buổi Tọa đàm với chủ đề “Giải pháp đổi mới sáng tạo thúc đẩy SP CNNT và khẳng định thương hiệu Việt” diễn ra tại TP Đà Nẵng đầu tháng 7 vừa qua, ông Đinh Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại TP Đà Nẵng đã đưa ra 6 giải pháp đổi mới sáng tạo cốt lõi, nhằm tháo gỡ khó khăn, đưa SP CNNT và OCOP Đà Nẵng bứt phá. Cụ thể:

Thứ nhất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng SP: Đẩy mạnh hỗ trợ DN, cơ sở CNNT đầu tư máy móc, tự động hóa, công nghệ chế biến sâu, công nghệ bảo quản sau thu hoạch; áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn.

Thứ hai, đổi mới sáng tạo trong thiết kế và xây dựng thương hiệu: Tập trung thiết kế bao bì hiện đại; phát triển nhận diện thương hiệu; xây dựng câu chuyện SP gắn với văn hóa địa phương; đăng ký sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu, mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc.

Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi số và thương mại điện tử: Hỗ trợ các DN, cơ sở CNNT ứng dụng AI trong marketing, triển khai livestream bán hàng, xây dựng website thương mại điện tử chuẩn hóa, đưa SP lên các sàn TMĐT lớn trong và ngoài nước, sử dụng dữ liệu khách hàng để phát triển thị trường.

Thứ tư, tăng cường xúc tiến thương mại theo hướng chuyên sâu: Đổi mới hình thức tổ chức hội chợ, kết nối cung cầu, tuần hàng Việt; đẩy mạnh kết nối với hệ thống phân phối hiện đại, trung tâm thương mại, chuỗi siêu thị và DN xuất khẩu. Đặc biệt, kết hợp xúc tiến thương mại với xúc tiến đầu tư, xúc tiến du lịch và quảng bá văn hóa nhằm gia tăng giá trị thương hiệu.

Thứ năm, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho DN CNNT: Tăng cường liên kết giữa 4 nhà: Cơ quan quản lý - trường đại học/viện nghiên cứu - DN công nghệ - tổ chức tư vấn, nhằm hỗ trợ DN đổi mới SP, cải tiến quy trình sản xuất và phát triển SP mới.

Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Đào tạo kỹ năng chuyển đổi số, thiết kế SP, quản trị thương hiệu, xuất khẩu, marketing số và thương mại điện tử cho các chủ thể OCOP, hợp tác xã và cơ sở CNNT.

Có thể nói, đổi mới sáng tạo chính là "chìa khóa" để SP CNNT cả nước nói chung và TP Đà Nẵng nói riêng nâng cao giá trị gia tăng, tự tin khẳng định vị thế cả ở thị trường trong và ngoài nước. Với sự đồng hành của Nhà nước mà trực tiếp là Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại TP. Đà Nẵng, tin tưởng rằng, các cơ sở CNNT sẽ thành công trong công cuộc đổi mới công nghệ, phát triển thương hiệu và vươn tầm hội nhập quốc tế.

Minh Vũ