Việc giá dầu diesel "nhảy múa" theo những xung đột tại Trung Đông đã tạo ra một cú sốc chi phí khủng khiếp, làm mỏng đi những đồng lãi ít ỏi còn sót lại. Bài toán duy trì hoạt động hay tạm dừng lăn bánh để cắt lỗ đang trở thành nỗi trăn trở thường trực của các chủ doanh nghiệp logistics trước áp lực giá nhiên liệu tăng phi mã.

Chia sẻ với DDDN, ông Bùi Ngọc Hiếu – GĐ Công ty TNHH logistics Tân Hải Long cho biết: Với mức tăng kỷ lục hơn 7.000 đồng chỉ trong một kỳ điều hành, chi phí nhiên liệu — vốn chiếm tới 35-40% giá thành dịch vụ — đã trở thành gánh nặng nghẹt thở, trực tiếp xóa sổ lợi nhuận và đẩy nhiều đơn vị vào cảnh "càng làm càng lỗ".

Theo ông Hiếu, đối với ngành vận tải, nhiên liệu không đơn thuần là chi phí đầu vào mà là "mạch máu" quyết định sự sống còn. Khi chỉ số này chiếm tới gần 40% cấu thành giá dịch vụ, một sự biến động mạnh như vừa qua đã ngay lập tức làm đảo lộn mọi kế hoạch tài chính.

Đứng ở góc độ rộng hơn, ông Đặng Thế Phương – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Vận tải thành phố Hải Phòng đã đưa ra những cảnh báo đầy sức nặng về sự đứt gãy của chuỗi cung ứng: "Với vị thế là cửa ngõ giao thương huyết mạch lớn nhất miền Bắc, Hải Phòng đang đứng trước những áp lực cộng dồn từ biến động địa chính trị toàn cầu.

“Khi xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu leo thang, đi kèm với việc các hãng tàu đồng loạt áp thêm phụ phí rủi ro, toàn bộ chuỗi cung ứng logistics vốn đang trên đà phục hồi sẽ bị giáng một đòn nặng nề. Chúng tôi vô cùng lo ngại về kịch bản nhiều doanh nghiệp vận tải buộc phải hoạt động cầm chừng, thậm chí là tạm dừng đội xe để cắt lỗ do chi phí vận hành vượt ngưỡng chịu đựng. Điều này trực tiếp bào mòn sức cạnh tranh của hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế. Nếu không có những cơ chế hỗ trợ kịp thời, 'sức khỏe' của cộng đồng doanh nghiệp vận tải thành phố Cảng sẽ suy kiệt, gây hệ lụy dây chuyền đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung của khu vực." - ông nói.

Được biết, hiện nay nhiều doanh nghiệp với các hợp đồng vận chuyển thường được ký kết theo quý hoặc theo năm với mức giá cố định. Việc giá dầu nhảy vọt hơn 7.000 đồng/lít trong thời gian ngắn khiến họ không kịp trở tay.

Thực trạng "càng làm càng lỗ" không còn là lời than vãn mà đã trở thành con số hiện hữu trên bảng cân đối kế toán. Với những quãng đường vận chuyển dài từ cảng Hải Phòng đi các khu công nghiệp tại Bắc Giang, Bắc Ninh hay các tỉnh biên giới, chi phí đội thêm cho mỗi đầu xe có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi chuyến. Trong khi đó, việc đàm phán tăng giá cước với chủ hàng chưa bao giờ là dễ dàng, nhất là khi các doanh nghiệp sản xuất cũng đang gồng mình chống chọi với chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao.

Mặt khác, một số hãng tàu quốc tế thông báo tạm dừng nhận booking đặt hàng đi khu vực Trung Đông để chờ diễn biến mới.

Ông Hoàng Văn Dương - Chủ tịch HĐQT Công ty VTHH Liên Minh cho biết, hiện có các hãng tàu lớn như MSC, Maersk (MSK), WHL, PIL, KMTC, COSCO, RCL, OOCL thông báo dừng nhận booking hàng tươi (fresh booking) đi Trung Đông, Biển Đỏ. Còn hãng tàu của Pháp là CMA tạm dừng nhận hàng lạnh (RF). Riêng hãng tàu HMM của Hàn Quốc vẫn đang cập nhật chờ thông tin. Theo ông Dương, việc các hãng tàu đồng loạt dừng đặt hàng cho thấy mức độ thận trọng rất cao trước rủi ro an ninh hàng hải.

Với Hải Phòng, trung tâm cảng biển lớn nhất miền Bắc, động thái này tác động không nhỏ tới nhóm hàng xuất khẩu đi châu Âu, Trung Đông và một phần châu Phi, vốn phải đi qua khu vực eo biển Hormuz hoặc các tuyến liên quan Biển Đỏ. Đặc biệt, biến động tại eo biển Hormuz đang giáng một đòn nặng nề vào tiến độ giao hàng của ngành may mặc.

Ông Đinh Trịnh Dũng - TGĐ Công ty CP May II Hải Dương cho biết, 30% hàng xuất khẩu đi châu Âu của đơn vị đang đối mặt với rủi ro chậm trễ ít nhất một tuần do phải thay đổi hải trình. Trong bối cảnh chi phí logistics leo thang, sự chậm trễ này không chỉ bào mòn lợi nhuận mà còn trực tiếp đe dọa đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường toàn cầu.

Theo đại diện một số doanh nghiệp vận tải container, chỉ cần giá dầu thế giới tăng 5 - 10 USD/thùng, giá nhiên liệu trong nước sẽ tăng theo, kéo theo chi phí vận hành đội xe, tàu biển tăng đáng kể.

Trước sức ép từ biến động tuyến hàng hải qua Trung Đông và bão giá nhiên liệu, cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng không thể ngồi yên chờ đợi sự điều tiết từ thị trường. Cuộc khủng hoảng này đang buộc các đơn vị vận tải và logistics phải bước vào một cuộc thanh lọc gắt gao, nơi chỉ những doanh nghiệp có khả năng quản trị tinh gọn mới có cơ hội trụ vững.

Số hóa để tối ưu hóa không còn là khẩu hiệu xa vời. Nhiều doanh nghiệp vận tải lớn tại thành phố Cảng đã bắt đầu ứng dụng mạnh mẽ các phần mềm quản lý hành trình và tối ưu hóa lộ trình (Route Optimization). Bằng cách tính toán quãng đường ngắn nhất, giảm thiểu thời gian xe chạy rỗng và kiểm soát chặt chẽ mức tiêu hao nhiên liệu trên từng km thông qua cảm biến, doanh nghiệp có thể tiết giảm từ 5-10% chi phí — một con số cực kỳ quý giá trong bối cảnh hiện tại.

Sự chủ động của những doanh nghiệp tại thành phố cảng trong việc đàm phán và cơ cấu lại sản phẩm là minh chứng cho nỗ lực tự thân của khối tư nhân trước 'bão giá'. Tuy nhiên, để tạo ra một lá chắn bền vững và có tính hệ thống cho toàn ngành vận tải biển cũng như logistics tại Hải Phòng, các giải pháp không chỉ dừng lại ở việc ứng phó tình huống. Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, việc thay đổi cấu trúc hợp đồng cũng đang được triển khai quyết liệt. Các hiệp hội vận tải tại địa phương đang tích cực khuyến khích hội viên đưa điều khoản 'phụ phí nhiên liệu' (Fuel Surcharge) vào các thỏa thuận mới.

Đồng thời, thực hiện khuyến nghị của Bộ Công thương, các đơn vị đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, rà soát chặt chẽ điều khoản logistics, vận chuyển, bảo hiểm trong hợp đồng; bổ sung điều kiện bất khả kháng, phân định rõ trách nhiệm và chi phí khi rủi ro phát sinh; tăng cường trao đổi với các hiệp hội, cơ quan xúc tiến thương mại và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng thay thế, xây dựng kịch bản phản ứng nhanh, bảo vệ chuỗi cung ứng trong mọi tình huống.

Cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các cơ quan chức năng thành phố theo dõi sát tình hình, kịp thời cung cấp thông tin dự báo, đồng thời có giải pháp điều hành giá xăng, dầu linh hoạt nhằm giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp sản xuất và logistics.

Theo diendandoanhnghiep.vn