Thời điểm cuối tháng 5 và đầu tháng 6/2026, nền nhiệt tại khu vực miền Bắc liên tục duy trì ở mức gay gắt từ 38-40 độ C. Hình thái thời tiết khắc nghiệt này, cộng hưởng cùng đà phục hồi sản xuất công nghiệp mạnh mẽ, đã làm bùng nổ nhu cầu sử dụng năng lượng trên diện rộng. Chỉ tính riêng ngày 27/5/2026, công suất cực đại toàn hệ thống đã thiết lập kỷ lục mới với 58.103 MW, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, áp lực khổng lồ này dồn nén cục bộ tại khu vực miền Bắc, khi phụ tải đỉnh tiệm cận giới hạn kỹ thuật 30.000 MW, đánh dấu mức tăng vọt lên tới 27,5%. Tình trạng căng thẳng kéo dài buộc dòng điện phải liên tục “chảy ngược" từ miền Trung và miền Nam ra Bắc thông qua trục xương sống siêu cao áp 500kV, với khối lượng truyền tải chạm ngưỡng 5.019 MW. Đứng trước biên độ dự phòng suy giảm ở mức báo động, mọi vật tư thiết bị trên lưới, từ các đường dây huyết mạch đến hệ thống máy biến áp tại các trạm nút đều phải gồng mình vận hành trong trạng thái đầy tải, thậm chí quá tải.

Để đảm bảo vận hành an toàn, liên tục và ổn định hệ thống truyền tải điện, hàng loạt biện pháp kỹ thuật đã được Công ty tiến hành thần tốc ngay trên lưới điện, qua đó giúp nâng cao sức chịu tải và tăng cường độ bền thiết bị tại những nút thắt xung yếu. Đơn cử như tại khu vực Thủ đô Hà Nội, nơi nhu cầu tiêu thụ điện dự báo tăng khoảng 12%, bài toán nghẽn mạch cục bộ đã được PTC1 giải quyết bằng những bước đi quyết liệt. Điển hình tại nút giao trọng yếu Trạm biến áp 220kV Hà Đông, lực lượng xung kích đã tổ chức thi công xuyên đêm trong điều kiện vô cùng phức tạp. Để rồi sáng ngày 24/5/2026, máy biến áp AT7 dung lượng 250MVA đã được đóng điện thành công giữa lúc nhiệt độ ngoài trời xấp xỉ 40 độ C. Thành quả này giúp nâng tổng công suất toàn trạm lên 1.189 MVA, kịp thời san sẻ gánh nặng cho các hạng mục lân cận và ngăn chặn hiệu quả nguy cơ rã lưới cục bộ.

Lực lượng vận hành TBA 500kV Tây Hà Nội, liên tục soi phát nhiệt theo dõi thiết bị đấu nối ngoài trời

Sự vững chắc của hệ thống lưới truyền tải không chỉ được bồi đắp ở các trung tâm phụ tải lớn mà còn được bảo vệ nghiêm ngặt trên những tuyến liên kết vùng vắt ngang qua nhiều địa hình hiểm trở. Một trong những hoạt động ghi dấu ấn đậm nét nhất là dự án củng cố năng lực vận hành tuyến đường dây 220kV Hòa Bình - Tây Hà Nội. Tại đây, khoảng cột 94-95 nằm trong vùng phân lũ, thường xuyên đối mặt với rủi ro phóng điện khoảng cách pha - nước mỗi khi hồ thủy điện xả lũ dâng cao. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về vật tư thiết bị và tập trung huy động toàn lực thi công khẩn trương trong 2 ngày cắt điện, đơn vị quản lý vận hành đã triệt tiêu hoàn toàn mối đe dọa này, khôi phục trạng thái vận hành an toàn cho đường dây vào rạng sáng 20/6/2026.

Song hành cùng những nỗ lực trên, chiến dịch thay thế hệ thống cách điện quy mô lớn dọc theo trục truyền tải 500kV cũng được PTC1 triển khai đồng bộ. Hàng trăm cán bộ, công nhân từ nhiều đơn vị trực thuộc đã được điều động chi viện chéo, phối hợp nhịp nhàng, đu mình trực tiếp thi công ở độ cao hàng chục mét giữa tiết trời oi bức. Nhiệm vụ trọng tâm là thay mới loạt bát sứ lão hóa, suy giảm tuổi thọ tại các phân đoạn xung yếu như: Hà Tĩnh - Vũng Áng, Nghi Sơn 2 - Nho Quan và Sơn La - Hòa Bình. Bằng kỹ năng thuần thục và phương pháp thi công tổ chức khoa học, lực lượng truyền tải đã hoàn thành xuất sắc khối lượng công việc, thậm chí vượt tiến độ đề ra để nhanh chóng trả lại trạng thái sẵn sàng vận hành cho tuyến đường dây.

Công nhân Truyền tải điện Đông Bắc 1 vận chuyển vật tư đến chân công trình để tiến hành thay thế cách điện trên tuyến 500kV huyết mạch Sơn La - Hòa Bình

Trong công cuộc bảo đảm vận hành an toàn hệ thống lưới điện truyền tải hiện nay, sức mạnh cơ bắp đang dần được thay thế bằng tư duy đổi mới sáng tạo và trí tuệ công nghệ. Việc chính thức thành lập Đội Tự động hóa 1 vào giữa tháng 6/2026 đánh dấu bước chuyển mình mang tính lịch sử, đưa PTC1 tiến nhanh hơn tới mô hình trạm biến áp không người trực thông qua việc làm chủ các giao thức điều khiển số thông minh. Phương pháp tuần tra tuyến thủ công bằng ống nhòm, in hằn những bước chân băng đèo lội suối, đang nhường chỗ cho hệ sinh thái công nghệ hiện đại với sự góp mặt của bản đồ số 3D LiDAR cùng thiết bị bay không người lái (UAV).

Dựa trên dữ liệu đám mây điểm siêu phân giải thu thập từ các xung laser, phần mềm chuyên dụng có khả năng dựng lại không gian 3D chuẩn xác hành lang lưới điện, mô phỏng độ võng dây dẫn dưới tác động của dòng tải, nhiệt độ môi trường và tự động đưa ra cảnh báo vi phạm khoảng cách. Đột phá hơn, sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và camera nhiệt gắn trên UAV đã hỗ trợ đắc lực cho lực lượng vận hành dễ dàng soi phát nhiệt tại các điểm đấu nối ngay giữa màn đêm. Công nghệ tinh vi này định vị chính xác nguy cơ sự cố, từ đó đưa ra phương án bảo trì kịp thời, giúp giải phóng người lao động khỏi cảnh phơi mình dưới cái nắng thiêu đốt. Thêm vào đó, công nghệ vệ sinh cách điện hotline bằng nước tinh khiết khử ion tiếp tục phát huy sức mạnh vượt trội, làm sạch bề mặt thiết bị ngay trong điều kiện đường dây đang mang điện siêu cao áp, đảm bảo luồng năng lượng không bị gián đoạn, phục vụ sản xuất.

PTC1 hoàn thành xử lý khoảng cách pha - nước đường dây 220kV Hòa Bình - Tây Hà Nội nhằm sẵn sàng truyền tải điện cao cho Thủ đô

Không dừng lại ở đó, thời tiết khô hạn do El Nino đã biến thảm thực vật dưới hành lang tuyến thành những mối nguy tiềm ẩn cháy nổ chực chờ. Đứng trước tình thế này, các đơn vị trực thuộc PTC1 đã chủ động triển khai biện pháp thiết lập vành đai chống cháy từ xa, huy động công nhân phát quang thực bì tại các khu vực đồi núi hiểm trở nhằm tạo đường băng cản lửa. Mặt khác, bên cạnh việc duy trì ứng trực 100% quân số trong những ngày cực đoan, Công ty còn tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng công an và kiểm lâm nhằm thắt chặt an ninh, an toàn cơ sở. Những đợt tuyên truyền sâu rộng, bền bỉ trên hệ thống loa phát thanh cấp xã, phường đã góp phần nâng cao ý thức cộng đồng, ngăn chặn triệt để tình trạng người dân thả diều hay đốt nương rẫy uy hiếp hành lang an toàn lưới điện.

Vượt lên những thách thức khắc nghiệt từ thiên nhiên, PTC1 đã kiến tạo nên những giá trị đầy kiêu hãnh trong công tác quản lý, vận hành lưới điện truyền tải. Bằng tầm nhìn chiến lược sắc bén, tinh thần kỷ luật nghiêm minh và sự xả thân kiên cường của toàn thể CBCNV-NLĐ, Công ty đang từng bước định hình nên một chuẩn mực mới về ứng dụng công nghệ trong ngành Điện. Những nỗ lực bền bỉ và sức sáng tạo không ngừng ấy đã đắp xây nên bức tường thành vững chắc, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho huyết mạch kinh tế quốc gia, tiếp tục thắp sáng niềm tin và tạo động lực mạnh mẽ cho hành trình vươn lên của khu vực miền Bắc nói riêng và cả nước nói chung.

Tuấn Anh