Nguồn lực mới cho tăng trưởng

Là một trong những địa phương có quy mô dân số lớn nhất cả nước với hơn 4,3 triệu người, Thanh Hóa đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành cực tăng trưởng ở phía Bắc theo tinh thần Nghị quyết 58-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Cùng với những điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mô hình phát triển với 5 trụ cột tăng trưởng, 3 không gian kinh tế, 5 trung tâm động lực và 6 hành lang kinh tế.

Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa cùng sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, dịch vụ và logistics kéo theo nhu cầu điện năng không ngừng gia tăng. Trong khi đó, yêu cầu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu.

Trong bức tranh đó, điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp phù hợp nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao khả năng tự chủ về điện năng và giảm áp lực cho hệ thống điện, đặc biệt trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, Thanh Hóa đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng từ hàng chục nghìn mái nhà của người dân, doanh nghiệp và cơ quan hành chính trên địa bàn.

Điện mặt trời mái nhà - giải pháp chia sẻ áp lực với hệ thống điện

Năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều hình thái thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài với nền nhiệt tăng cao trên diện rộng. Điều này kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh, có thời điểm cao hơn từ 15 - 20% so với ngày bình thường.

Trước áp lực đối với hệ thống điện, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã chủ động xây dựng phương án và triển khai nhiều giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà của Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa

Các giải pháp được triển khai trong bối cảnh ngành Điện đang thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cùng các chỉ đạo của Chính phủ về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Không chỉ tạo ra nguồn điện tại chỗ giúp từ hộ gia đình đến các cơ quan, doanh nghiệp hoàn toàn chủ động trong sinh hoạt, sản xuất kinh doanh, điện mặt trời mái nhà còn góp phần giảm công suất truyền tải từ lưới điện quốc gia, nhất là trong các khung giờ cao điểm mùa nắng nóng.

Hiện nay, Công ty Điện lực Thanh Hóa đang quản lý và bán điện cho gần 900 nghìn khách hàng. Trong đó có gần 43 nghìn khách hàng có mức chi trả tiền điện bình quân từ 20 triệu đồng mỗi năm trở lên. Đây được xem là nhóm khách hàng có nhiều tiềm năng đầu tư điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm chi phí điện và chủ động nguồn điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất.

Hiệu quả từ thực tiễn

Thời gian qua, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã phối hợp với các sở, ngành, cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn khách hàng sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời khuyến khích đầu tư các hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Với cơ chế khuyến khích phát triển Điện mặt trời mái nhà theo Quyết định 11/2017/QĐ-TTg và Quyết định 13/2020/QĐ-TTg của Thủ tưởng Chính phủ, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã ký hợp đồng và đang quản lý 605 khách hàng có tổng công suất 66.561,34 kWp. Riêng trong tháng 5/2026, sản lượng điện mặt trời mái nhà phát lên lưới đạt 6,057 triệu kWh. Lũy kế đến hết tháng 5/2026, sản lượng phát lên lưới đạt 19,9 triệu kWh.

Đối với công tác phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định 58, trong tháng 5/2026, toàn Công ty phát triển được 185 khách hàng, đạt 280,3% kế hoạch về số lượng khách hàng và 3,057 MW công suất, đạt 114,6% kế hoạch công suất do Tổng công ty giao. Lũy kế đến hết tháng 5/2026, toàn Công ty đã phát triển được 467 khách hàng với tổng công suất khoảng 12,4 MW.

Đằng sau những con số ấy là sự thay đổi trong nhận thức của người dân và doanh nghiệp về sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm và hiệu quả.

Gia đình chị Lê Thị Ly Ly, phường Hạc Thành là một trong những hộ dân sớm đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 8 kW kết hợp pin lưu trữ. Nếu như trước đây, chi phí điện mùa hè thường dao động từ 2,5 - 3 triệu đồng mỗi tháng thì trong đợt nắng nóng vừa qua, hóa đơn tiền điện của gia đình đã giảm gần 90%.

Đáng chú ý, điện mặt trời mái nhà không chỉ phát triển ở khu vực đô thị mà đang dần lan tỏa tới các địa bàn miền núi, vùng nông thôn. Từ những mái nhà vùng cao, tư duy sử dụng điện chủ động, tiết kiệm và thân thiện với môi trường đang từng bước hình thành.

Anh Hà Quang Trường, hộ dân sinh sống tại xã Điền Lư (thuộc huyện Bá Thước cũ trước đây) cùng hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được gia đình lắp đặt và đưa khai thác hiệu quả

Tại xã Điền Lư, anh Hà Quang Trường cho biết hệ thống điện mặt trời mái nhà giúp gia đình giảm đáng kể chi phí điện hằng tháng, đồng thời nâng cao tính chủ động trong sử dụng năng lượng.

Tương tự, gia đình anh Phùng Văn Quyền tại xã Hoằng Hóa sau khi lắp đặt hệ thống công suất 16 kWp đã tiết giảm đáng kể chi phí điện cho sinh hoạt và kinh doanh. Vào những ngày nắng tốt, sản lượng điện tạo ra đáp ứng hiệu quả nhu cầu sử dụng của gia đình.

Ngày 10/2/2026, Công ty Điện lực Thanh Hóa ban hành Chỉ thị số 499/CTLT-PCTH phát động phong trào thi đua phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong cán bộ, công nhân viên. Chỉ tính riêng trong tháng 5/2026, toàn Công ty có 74 cán bộ, công nhân viên phát triển thành công hệ thống điện mặt trời mái nhà. Đến nay, toàn Công ty có 148 cán bộ, công nhân viên tham gia lắp đặt với tổng công suất hơn 1,2 MW.

Anh Lê Xuân Quân, nhân viên Điện lực Yên Định là một trong số những CBCNV trong Công ty Điện lực Thanh Hóa hưởng ứng tham gia lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ

Anh Lê Xuân Quân, nhân viên Điện lực Yên Định chia sẻ: việc trực tiếp tham gia vận hành hệ thống điện giúp anh hiểu rõ áp lực của lực lượng điện lực trong các đợt cao điểm nắng nóng. Vì vậy, bên cạnh tuyên truyền tới người thân và cộng đồng, gia đình anh cũng chủ động lắp đặt điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí sử dụng điện và góp phần chia sẻ áp lực với hệ thống điện.

Doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi xanh

Không chỉ các hộ gia đình, xu hướng đầu tư điện mặt trời mái nhà cũng được nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã quan tâm. Tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 62 khách hàng là doanh nghiệp, đơn vị sản xuất và cơ quan hành chính đã lắp đặt điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 19,7 MW.

Mới đây, các đơn vị doanh nghiệp như: Công ty TNHH Dệt Kim JASAN Thanh Hóa đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 6 MW, Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa 1 MW và đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng thêm khoảng 1 MW trong thời gian tới…theo thực tế, các doanh nghiệp này đều ghi nhận lợi ích mà điện mặt trời đã mang lại cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị mình.

Ông Nguyễn Mạnh Quyền, Giám đốc điều hành Công ty TNHH DaeHan Global Thanh Hóa cho biết: bên cạnh việc triển khai đồng bộ các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, doanh nghiệp đang tiếp tục rà soát, đánh giá tiềm năng khai thác phần diện tích mái nhà xưởng còn lại để mở rộng hệ thống điện mặt trời hiện có, qua đó góp phần gia tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất.

Xu hướng đầu tư nguồn điện xanh đang cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và chiến lược phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Không chỉ giúp chủ động hơn về nguồn năng lượng, giảm chi phí vận hành trong dài hạn, các dự án điện mặt trời mái nhà còn góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, đáp ứng các yêu cầu về sản xuất xanh, phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Ông Lê Quang Trung, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Vicenza (người đeo kính ngồi ngoài cùng bên trái ảnh) tại buổi Tọa đàm “Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện” do Báo Công Thương tổ chức

Ngày 4/6 vừa qua, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Tọa đàm “Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện” do Báo Công Thương tổ chức, ông Lê Quang Trung, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Vicenza, đại diện cộng đồng doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa tham gia và chia sẻ tại sự kiện: điện năng là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc được bảo đảm cung cấp điện ổn định cùng sự đồng hành của ngành Điện trong công tác quản lý năng lượng đã giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch sản xuất, đầu tư dài hạn và triển khai các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Không chỉ tích cực tự nguyện tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải, doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu phương án đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm chủ động nguồn năng lượng, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu của thị trường. Ông Trung cho biết thêm.

Lan tỏa động lực cho tăng trưởng xanh

Cùng với các hoạt động tuyên truyền, vận động khách hàng tham gia, Công ty Điện lực Thanh Hóa cũng là tiên phong triển khai tại chính các đơn vị trực thuộc. Đến nay, hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đã được lắp đặt tại 30/30 đơn vị trực thuộc Công ty với tổng công suất khoảng 700 kW.

Theo định hướng của tỉnh, hằng năm phấn đấu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng cùng yêu cầu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững, mỗi hệ thống điện mặt trời mái nhà được đưa vào vận hành không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người sử dụng mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung, tăng khả năng tự chủ về điện năng và giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Từ những mái nhà của người dân, doanh nghiệp đến các cơ quan công sở, một nguồn năng lượng xanh đang từng bước được hình thành trên khắp địa bàn Thanh Hóa. Đó không chỉ là giải pháp tiết kiệm điện cho hôm nay mà còn là nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và bảo đảm an ninh năng lượng trong tương lai.

Hùng Mạnh