Phát triển nông nghiệp xanh, công nghệ cao gắn liền với chuyển đổi số

Xã Phúc Thọ có diện tích sản xuất nông nghiệp rộng hơn 2.185 ha. Những năm gần đây, xã Phúc Thọ đã chuyển đổi hơn 620 ha đất nông nghiệp, trong đó nổi bật là diện tích trồng hoa, cây cảnh tại Tích Giang đạt gần 130 ha, mang lại thu nhập từ 500 – 700 triệu đồng/ha/năm. Cùng với đó, các khu vực như Phụng Thượng, Phúc Hòa, Long Thượng, Tích Lộc, Trạch Mỹ Lộc… đã và đang giữ vững thế mạnh về sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, phát triển mô hình vườn – ao – chuồng, cây ăn quả, chăn nuôi tập trung quy mô lớn và các ngành nghề truyền thống hoa, cây cảnh,… mang bản sắc riêng. Nhiều hộ dân trên địa bàn xã đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập và tạo việc làm bền vững cho lao động địa phương.

Sản phẩm Dưa Kim hoàng hậu của Công ty Cổ phần CMC Việt Nam tại xã  Phúc Thọ

Trên địa bàn xã đã hình thành nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, ứng dụng công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm như: Mô hình trồng Dưa Kim hoàng hậu, nho Hạ đen của Công ty Cổ phần CMC Việt Nam; Mô hình trồng nho Sữa ở Thôn 2, Phúc Hòa; Mô hình ổi Tích Giang ở Thôn 1, Tích Giang; Mô hình sản xuất gạo TBR ở Trạch Mỹ Lộc; Làng hoa cây cảnh Tích Giang: Mô hình nuôi lợn an toàn sinh học…

Đơn cử, mô hình của Công ty Cổ phần CMC Việt Nam có quy mô 14 ha. Trong đó có khu nhà lưới trồng dưa 2 ha và khu trồng nho hạ đen 1,5 ha. Doanh nghiệp trồng dưa lưới theo tiêu chuẩn VietGAP, ứng dụng công nghệ cao trong tất cả các khâu. Nhờ sản xuất ứng dụng công nghệ cao nên không tốn nhiều nhân công; sản phẩm có chất lượng đồng đều, ổn định.

Xã Phúc Thọ là một trong những địa phương có mô hình nuôi lợn an toàn sinh học tiên phong của Thành phố Hà Nội - Chuỗi thịt lợn sinh học Phúc Thọ do HTX Sản xuất và Kinh doanh Sản phẩm Nông nghiệp Phúc Thọ triển khai. HTX có quy mô nuôi thường xuyên đạt 200 con lợn thương phẩm. Tại mô hình này, đầu vào của chăn nuôi sinh học được chọn lọc: Thức ăn được làm từ lúa, ngô, đậu tương, đầu cá xay nhỏ rồi ủ men vi sinh trong một thời gian rồi trộn với bã bia; nước uống cũng phải đạt tiêu chuẩn sạch; trong quá trình nuôi đàn lợn chỉ phòng bệnh bằng vacxin, tuyệt đối không dùng đến thuốc kháng sinh cũng như các chất cấm, hooc môn tăng trưởng. Cùng với đó, điều kiện chuồng trại cũng khắt khe như mái phải cao và thoáng, nền phải có lớp đệm lót sinh học giúp phân hủy tốt nhất chất thải tại chỗ, không lưu cữu mùi hôi thối. Nhờ đó tạo ra sản phẩm thịt lợn có chất lượng khác biệt, chắc, ngon, ngọt, thơm, được thành phố Hà Nội công nhận OCOP 3 sao.

Làng nghề hoa cây cảnh Tích Giang, xã Phúc Thọ ngày càng phát triển, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ảnh ông Nguyễn Đình Hoa - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội thăm Làng nghề hoa cây cảnh Tích Giang

Thêm một ví dụ điển hình khác là Làng hoa cây cảnh Tích Giang. Làng hoa cây cảnh Tích Giang đi vào hoạt động và được Thành phố Hà Nội công nhận là làng nghề năm 2022. Để tạo động lực phát triển, xã Phúc Thọ đã chủ động xây dựng đề án trồng hoa, cây cảnh chuyên canh (hiện nay, làng nghề đã phát triển lên 491,8 ha), xây dựng hệ thống đường, điện, thủy lợi phục vụ cho nhu cầu của hoa; đồng thời khuyến khích người dân đi học nghề ở các nơi cũng như phối hợp với các viện nghiên cứu để đào tạo nghề tại chỗ. Với khoảng hơn 600 hộ tham gia vào nghề trồng hoa, cây cảnh. Doanh thu đạt từ 3-5 tỷ đồng/1ha.

Song song với hình thành vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp xanh gắn với chuỗi giá trị, xã Phúc Thọ chú trọng chuyển đổi số, đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử và phát triển các sản phẩm quà tặng mang bản sắc địa phương.

Hội liên hiệp phụ nữ xã Phúc Thọ phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh địa phương tổ chức livestream bán hàng

Theo ông Kiều Trọng Sỹ - Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ: Địa phương lựa chọn triển khai từng bước, ưu tiên những lĩnh vực có nhiều lợi thế như quy hoạch vùng sản xuất, xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển thương mại điện tử và kết nối tiêu thụ nông sản. Xã xác định, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là công cụ để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tốt hơn tiềm năng của địa phương và gia tăng giá trị cho nông sản. Khi người dân có thu nhập cao hơn, doanh nghiệp yên tâm đầu tư sản xuất, chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển. Hiện nay, địa phương đang đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế số và các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ.

Quản lý và nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP một cách thống nhất, đồng bộ

Dựa theo tiềm năng, thế mạnh của địa phương, trong năm 2026, xã Phúc Thọ đặt mục tiêu phấn đấu có từ 3-5 sản phẩm được Thành phố Hà Nội đánh giá, phân hạng đạt OCOP 3 sao trở lên.

Để triển khai hiệu quả, xã Phúc Thọ đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân phát triển sản phẩm mới, tập trung phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng, du lịch tâm linh; gắn sản phẩm OCOP với phát triển làng nghề; đưa các sản phẩm có lợi thế về điều kiện tự nhiên, giá trị văn hóa, lịch sử và kinh nghiệm sản xuất của địa phương tham gia Chương trình OCOP để xây dựng hình ảnh của địa phương.

HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang chú trọng đầu tư công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm

Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm OCOP, xã Phúc Thọ khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia Chương trình OCOP ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới, tiên tiến, hiện đại trong sản xuất, bảo quản, chế biến; áp dụng hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm như: GMP, HACCP, ISO. Tiếp tục triển khai thực hiện khai thác tốt hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm, nông lâm thủy sản của Thành phố (hn.check.net.vn) nhằm đáp ứng hoạt động quản lý, theo dõi và quảng bá các sản phẩm OCOP; quản lý sản phẩm trên tem điện tử thông minh; cập nhật dữ liệu sản phẩm OCOP với cơ sở dữ liệu của Chương trình OCOP…

Từ sự quan tâm, khuyến khích của địa phương, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh đã có cơ hội tiếp cận và tham gia Chương trình OCOP. Trong đó, HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang là một trong những đơn vị tiêu biểu.

Sản phẩm Trà Rau má - Mã đề - Râu ngô của HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang

HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang đi vào hoạt động năm 2023. Với định hướng sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ gắn liền với chế biến tại chỗ, HTX đã xây dựng được mô hình nông nghiệp có kiểm soát chặt chẽ, sản xuất và cung ứng ra thị trường các dòng sản phẩm trà hỗ trợ bảo vệ sức khỏe như: Trà hoa cúc cổ, Trà tía tô sấy lạnh, Trà rau má - mã đề - râu ngô mang thương hiệu Mofa.

Chị Phan Thị Hà – Giám đốc HTX cho biết: Năm 2023, sau khi sang Trung Quốc thăm quan, học tập mô hình sản xuất nông nghiệp gắn liền với chế biến tại chỗ, tôi nhận thấy, áp dụng theo mô hình này người nông dân không bị phụ thuộc vào thương lái, không bị rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Trong khi đó, quê hương Mỹ Giang có truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời. Tôi đã tập hợp bà con nông dân, chia sẻ ý tưởng. Nhận thấy tiềm năng, bà con đồng ý, nhất trí ngay.

Sản phẩm Trà Tía tô sấy lạnh của HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang

Để đưa ý tưởng vào thực tế, chúng tôi đã lên quy trình chăm sóc, kiểm soát, cam kết thu mua… Ban đầu chúng tôi cũng lo lắng vì thói quen sản xuất truyền thống của bà con trước đây. Nhưng sau khi được trao đổi, phổ biến, hướng dẫn cụ thể, bà con đã nắm bắt được và thực hiện chuẩn chỉnh.

“Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, chúng tôi đặc biệt chú trọng đến xử lý đất. Đất canh tác sẽ được “nghỉ ngơi” trong một thời gian, đồng thời chúng tôi sử dụng các loại cây xen canh vào các vụ trồng để cải tạo tự nhiên; không sử dụng các loại thuốc hóa học, đặc biệt là thuốc diệt cỏ’ – Chị Phan Thị Hà khẳng định.

Từ hướng đi đúng đắn, HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang đã xây dựng được vùng trồng tiêu chuẩn 2ha. Cùng với đó, để phục vụ sản xuất tại chỗ, HTX đã xây dựng được nhà máy chế biến rộng 150m2, đạt tiêu chuẩn ISO 22000:2018 với trang bị máy móc hiện đại như: Máy sấy nhiệt, máy sấy lạnh, máy đóng gói. Ngoài ra, HTX còn thiết kế một phòng Lab nhỏ để phục vụ công tác nghiên cứu, phát triển sản phẩm.

Nhờ sản xuất bài bản, liên kết bền chặt, HTX đã nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Đơn cử như lá Tía tô, HTX thu mua với giá thành cao hơn giá ở chợ từ 3.000 – 5.000 đồng/1 kg. Trung bình 2 tuần cắt một lứa, thu hái đều trong vòng 4-5 tháng; mỗi lứa cắt cho thu nhập từ 3- 4 triệu đồng/1 sào.

Sản phẩm Cúc cổ trà của HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang

Cũng theo chị Phan Thị Hà: “Là HTX mới còn non trẻ, chúng tôi đã được xã Phúc Thọ quan tâm, hỗ trợ nhiều trong việc tiếp cận các hội chợ, nâng cao kinh nghiệm bán hàng, tư vấn tham gia chương trình OCOP; hỗ trợ kinh phí tham gia các hội chợ như: Hội chợ của thành phố Hà Nội, hội chợ do hội nông dân tổ chức tại xã Hát Môn. Hội chợ tại Sơn Tây, Công an Thành phố Hà Nội. Nhờ đó, sản phẩm của HTX được nhiều người tiêu dùng biết đến.

Năm 2026, chúng tôi đặt mục tiêu tham gia Chương trình OCOP của Thành phố. Thông qua sự hướng dẫn của xã, đơn vị tư vấn, chúng tôi đã có sự chuẩn bị cơ bản. Chứng nhận OCOP ngày càng có vị trí cao trong tâm thức của người tiêu dùng. Chúng tôi rất kỳ vọng sản phẩm của HTX sẽ được công nhận OCOP để khẳng định giá trị, thương hiệu sản phẩm; tiếp thêm động lực để chúng tôi và bà con nông dân tiếp tục duy trì và mở rộng mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững”.

Mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với chế biến tại chỗ của HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Trạch Mỹ Giang mang lại hạnh phúc cho bà con nông dân

Từ thực tế các mô hình cho thấy, diện mạo kinh tế nông nghiệp xã Phúc Thọ ngày càng đổi mới, hiện đại, thân thiện với môi trường. Với sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo địa phương, các tổ chức, cá nhân có thêm động lực để đầu tư, phát triển mô hình, phát triển sản phẩm; từ đó tạo thêm thế và lực mới cho phát triển kinh tế nông thôn xã Phúc Thọ.

Ngọc Minh