Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và xu hướng chuyển đổi năng lượng, ngày càng nhiều người dân trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn đầu tư hệ thống ĐMTMN. Từ quy mô hộ gia đình, trang trại cho đến các tổ chức doanh nghiệp, việc tận dụng tối đa không gian phần mái để sản xuất điện đã mang lại hiệu quả rõ nét cả về kinh tế lẫn môi trường.

Điển hình như hệ thống điện mặt trời của gia đình ông Hoàng Văn Hoàn (tổ dân phố Ngọc Xuân, phường Nùng Trí Cao), sau gần một năm đưa vào vận hành đã cho thấy những lợi ích thiết thực. Hằng ngày, các tấm pin trên mái nhà hấp thụ ánh nắng, chuyển hóa thành nguồn điện phục vụ trực tiếp cho sinh hoạt. Nguồn điện sinh ra đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng của gia đình, bao trọn các thiết bị từ điều hòa, tủ lạnh, máy giặt, bình nóng lạnh cho đến hệ thống chiếu sáng và nhiều vật dụng khác.

Nhờ chủ động được nguồn điện tại chỗ, hóa đơn tiền điện hằng tháng của gia đình ông đã giảm đáng kể, nhất là vào những ngày hè oi bức khi nhu cầu làm mát tăng cao. Không đơn thuần là bài toán kinh tế, mô hình này còn mang lại tâm lý an tâm trong quá trình sử dụng điện, đồng thời từng bước hình thành thói quen khai thác và tiêu dùng năng lượng sạch.

Chia sẻ thêm về hiệu quả thực tế, ông Hoàng Văn Hoàn cho biết: “Trước đây, mỗi tháng gia đình thường phải chi trả từ 3-4 triệu đồng tiền điện. Tuy nhiên, kể từ ngày lắp đặt hệ thống ĐMTMN, con số này đã giảm rõ rệt. Vào mùa hè, hóa đơn tiền điện chỉ loanh quanh ở mức vài chục nghìn đến khoảng 100-200 nghìn đồng; thậm chí có tháng gần như không phải trả tiền điện. Bước sang mùa đông, do số giờ nắng ít hơn nên sản lượng điện giảm, chi phí có nhích lên đôi chút nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước kia”.

CTĐL Cao Bằng: Đội ngũ kỹ thuật lắp ĐMTMN cho khách hàng

Dưới góc nhìn của ông Hoàn, việc đầu tư này vừa mang lại giá trị kinh tế trực tiếp, vừa đóng góp vào công cuộc sử dụng năng lượng tái tạo theo đúng định hướng phát triển xanh. "Nguồn năng lượng truyền thống ngày càng chịu nhiều áp lực, trong khi điện mặt trời lại vô cùng sạch và hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển của thời đại” – ông Hoàn nhận định.

Thực tế sinh động tại Cao Bằng đã chứng minh, nhiều hộ dân sau khi đầu tư hệ thống ĐMTMN đã giảm đáng kể chi phí sử dụng điện hằng tháng. Bên cạnh lợi ích kinh tế, việc chủ động sử dụng nguồn năng lượng sạch còn giúp giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế tác động đến môi trường và từng bước hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Tính đến ngày 31/7/2026, Công ty Điện lực Cao Bằng quản lý 208 khách hàng lắp đặt, sử dụng hệ thống ĐMTMN với tổng công suất là 1.861,3kWp. Các hệ thống này đã góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, tiết giảm chi phí sử dụng điện cho khách hàng, đồng thời giảm áp lực lên lưới điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Để khai thác hiệu quả nguồn điện mặt trời, thời gian qua, Công ty Điện lực Cao Bằng đã tăng cường nguồn lực đầu tư hiện đại hóa lưới điện, từng bước kiến tạo hệ thống lưới điện thông minh đủ năng lực đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành các nguồn điện phân tán. Sự ra đời của hệ thống điều khiển từ xa, giám sát tự động kết hợp cùng cơ sở dữ liệu số đã giúp đơn vị theo dõi, điều hành linh hoạt, bảo đảm mạng lưới vận hành an toàn khi có sự tham gia của các nguồn năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó, ngành Điện Cao Bằng còn tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận hành, hoàn thiện hạ tầng thông tin, tự động hóa các trạm biến áp và lưới điện phân phối, tạo nền tảng để tích hợp hiệu quả các hệ thống ĐMTMN trong tương lai.

Trao đổi về định hướng phát triển, ông Nguyễn Hoài Đức - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Cao Bằng chia sẻ: “Cùng với đà tăng trưởng của nền kinh tế, nhu cầu điện năng luôn có xu hướng tăng cao, nhất là vào thời điểm nắng nóng. Trong bối cảnh các nguồn năng lượng truyền thống, năng lượng hóa thạch ngày càng hạn chế và cạn kiệt, Chính phủ cùng UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành nhiều chủ trương, chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy phát triển điện mặt trời theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ. Việc phát triển nguồn năng lượng này không chỉ góp phần giảm tải cho hệ thống điện trong mùa nắng nóng, mà còn cải thiện môi trường sống, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt, sản xuất, tạo đà cho kinh tế - xã hội địa phương cất cánh”.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng điện ngày càng gia tăng, cộng hưởng cùng định hướng phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi năng lượng, ĐMTMN được kỳ vọng là giải pháp quan trọng, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường và xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, bền vững trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Hoàng Yến