Kết tinh giá trị nghề từ kinh nghiệm và tinh thần không ngừng học hỏi
Đóng quân trên địa bàn xã Đan Phượng (Thành phố Hà Nội) nhưng với đặc thù của nghề nuôi ong, vào các mùa khác nhau, anh Trần Tuấn Minh – Giám đốc HTX Ong Tuấn Minh vẫn ngược xuôi ở những cánh rừng, những vùng đồi vườn khác nhau ở các tỉnh để đón những mùa hoa cho đàn ong “hái mật”. Đó là những cuộc di đàn tốn không ít công phu tìm kiếm, khảo sát, đánh giá, chọn lựa vùng đất, vùng hoa để có được từng giọt mật đặc sánh, thơm tinh tươm.

Khu vực sản xuất mật ong của HTX Ong Tuấn Minh
Chia sẻ về kinh nghiệm di đàn, anh Trần Tuấn Minh cho biết: Đan Phượng là vùng đồng bằng phì nhiêu, khí hậu ôn hòa; người dân tần tảo sản xuất nông nghiệp; trong đó có trồng nhiều loại cây ăn quả như nhãn, bưởi, táo… Đây là cơ sở để các thế hệ cha ông đưa nghề ong về Đan Phượng từ những năm đầu thập kỷ 80 của thế kỷ trước. Nghề ong đã đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện, nâng cao đời sống của một bộ phận người dân địa phương.
Theo thời gian, mô hình, quy mô đàn ong thay đổi, ngày càng lớn lên. Hiện nay, HTX chúng tôi có 1.200 đàn ong nội. Điều kiện nuôi ong tại địa phương không đủ đáp ứng. Bên cạnh đó, để đa dạng sản phẩm, tạo nguồn mật chất lượng, HTX phải tiến hành di đàn theo mùa.

HTX thực hiện quy trình sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, có chứng nhận kiểm nghiệm chất lượng đạt tiêu chuẩn, có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Các thành viên HTX đều được tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm. (Ảnh sản phẩm Mật ong hoa Nhãn đạt OCOP 3 sao)
“Việc tìm nguồn hoa mới gối vụ không phải lúc nào cũng có. Di chuyển đàn ong phải di chuyển trong đêm. Phải tìm hiểu nguồn hoa, nắm rõ lịch phun thuốc bảo vệ thực vật của nông dân tránh việc mang ong đến đúng đợt bà con phun thuốc. Luôn ưu tiên nguồn hoa, nơi mà người dân không phun thuốc bảo vệ thực vật. Có như thế mối bảo đảm đàn ong và chất lượng sản phẩm” – anh Trần Tuấn Minh khẳng định.
Cũng theo anh Trần Tuấn Minh, trong một năm, HTX chủ yếu thu hoạch 3 vụ mật chính là vụ xuân (hoa vải, hoa nhãn), vụ hè (hoa sim, mua, bạch đàn, các loại hoa rừng…) và vụ thu (hoa táo). Vào mùa đông cũng có nhiều loại cây cho mật nhưng HTX không khai thác do yếu tố thời tiết, mùa đông ở miềm Bắc lạnh giá, mỗi đàn ong cần được giữ nhiệt để ấu trùng phát triển tốt, lúc này cần bảo toàn lực lượng để chuẩn bị cho vụ xuân năm sau.

Anh Trần Tuấn Minh - Giám đốc HTX Ong Tuấn Minh là người am hiểu về con ong và nghề nuôi ong lấy mật
Trong quá trình sản xuất, các thành viên HTX luôn nỗ lực, không ngừng học hỏi, học hỏi từ các nhà khoa học, người trong ngành, cách ứng dụng công nghệ mới, cải tiến mẫu mã, tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường nhất là thị trường số…Việc này có ý nghĩa quyết định, giúp HTX chủ động sản xuất, kinh doanh, tạo nên lợi thế riêng, thương hiệu riêng ở thị trường mật ong trong nước.
Đẩy mạnh liên kết tạo “thế trận” phát triển bền vững
HTX Ong Tuấn Minh được thành lập vào giữa năm 2023. Sản phẩm Mật ong hoa Nhãn của HTX đã được công nhận đạt OCOP 3 sao. Bên cạnh sản phẩm chủ lực Mật ong hoa Nhãn, HTX còn sản xuất và cung ứng ra thị trường một số loại mật ong khác có chất lượng cao. Hàng năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 15.000 lít mật ong các loại. HTX đã tạo việc làm và thu nhập ổn định cho các thành viên.


HTX Ong Tuấn Minh đã được Thành phố, các sở ngành, địa phương quan tâm, hỗ trợ khoa học kỹ thuật, tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại, giúp mở rộng thị trường và tiếp cận thêm nhiều người tiêu dùng
Đau đáu với mục tiêu đưa hoạt động sản xuất mật ong của HTX phát triển bền vững, anh Trần Tuấn Minh chia sẻ: Nuôi ong phải tân tâm, phải hiểu về ong. Muốn phát triển nghề ong thì phải giữ đàn trước khi phát triển đàn. Do đó, cần phải chăm sóc tốt đàn ong, giữ vệ sinh sạch sẽ không để ong bị bệnh, tìm nguồn hoa gối vụ để nguồn thức ăn không bị đứt gãy.
Nhà sản xuất cũng cần phải nâng cao trách nhiệm khi đưa sản phẩm ra thị trường. Mỗi sản phẩm đến tay người tiêu dùng không chỉ là hàng hóa mà còn là thông điệp, sự gửi gắm tâm huyết, niềm tin của người nuôi ong với mỗi khách hàng. Ý thức sâu sắc vấn đề đó nên chúng tôi chỉ bán ra thị trường mật ong nguyên chất đảm bảo chất lượng.
Một yếu tố quan trọng để hoạt động sản xuất mật ong của HTX ngày càng phát huy hiệu quả đó là việc đẩy mạnh liên kết. Trước hết đó là mối liên kết nội sinh giữa các thành viên trong HTX. Chúng tôi không chỉ tập hợp những người tâm huyết với nghề nuôi ong mà còn ràng buộc bởi quy trình, trách nhiệm, giám sát. Các thành viên đều nằm trong sự vận hành thống nhất, vì mục tiêu chung của HTX.

Trong thời gian tới, HTX rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp chính quyền, nhất là chính sách cho thuê đất với giá ưu đãi để đơn vị làm trụ sở và nơi tập kết đàn ong mật sau mỗi vụ thu hoạch, làm nơi sản xuất ong giống, kho chứa sản phẩm, nơi sơ chế đóng gói, bảo quản. Đây cũng là cơ sở để HTX phát triển du lịch nông nghiệp cho khách tham quan tìm hiểu, trải nghiệm (Ảnh sản phẩm phấn hoa của HTX)
Một sợi dây liên kết có ý nghĩa tạo “bệ phóng” cho sự phát triển của HTX đó là sự quan tâm, giúp đỡ của Thành phố Hà Nội, các sở ngành, nhất là Sở Nông nghiệp & Môi trường cùng xã Đan Phượng. Trong quá trình hoạt động, HTX đã được hỗ trợ về khoa học kỹ thuật, tham gia Chương trình OCOP, các chương trình xúc tiến thương mại, các buổi tập huấn… Trong quá trình di đàn, chúng tôi cũng nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của chính quyền, người dân ở các địa phương. Có được những sự quan tâm này giúp chúng tôi thêm vững tin để đẩy mạnh hoạt động của HTX.
Thêm vào đó, liên kết thành chuỗi cung ứng giữa bên sản xuất và các bên như vật tư ngành ong phục vụ đầu vào của sản xuất và bên phân phối bán hàng phục vụ đầu ra cho sản phẩm. Hiện nay, tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm là mối quan tâm thường trực của các doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất. Trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, đầu ra cho sản phẩm càng quan trọng hơn. Những năm qua, HTX đã xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, đảm bảo tiêu thụ sản phẩm nhịp nhàng. Để có được chuỗi cung ứng này, HTX đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn như vốn, công nghệ… để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, giúp các nhà phân phối yên tâm khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Có thể thấy, trong mọi hoạt động, HTX đều phải nỗ lực xây dựng mối liên kết dựa trên cơ sở tuân thủ các quy định của nhà nước nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. HTX Ong Tuấn Minh đã duy trì được sợi dây liên kết chặt chẽ giữa các bên để giữ vững và kiến tạo những giá trị mới từ nghề nuôi ong của địa phương.
An An