Thay đổi để thích ứng

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam cho rằng, chính sách thuế mới là bước đi cần thiết, phù hợp với tốc độ phát triển nhanh của thị trường TMĐT. Đồng thời, tạo nền tảng cho môi trường kinh doanh minh bạch hơn.

Theo ông Thi, trong nhiều năm qua, TMĐT Việt Nam phát triển mạnh, nhưng phần lớn hộ kinh doanh vẫn hoạt động nhỏ lẻ, tự phát, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội. Cách vận hành này khiến việc quản lý doanh thu, đơn hàng và dòng tiền còn thiếu chặt chẽ, chưa phản ánh đầy đủ nghĩa vụ thuế.

“Chính sách thuế mới buộc hộ kinh doanh phải minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, từ quản lý doanh thu, đơn hàng đến dòng tiền, thay cho cách làm thủ công, thiếu đầy đủ trước đây”, ông Thi nhấn mạnh.

Việc minh bạch hóa không chỉ dừng ở nghĩa vụ kê khai mà còn kéo theo yêu cầu thay đổi phương thức vận hành. Hộ kinh doanh cần chuyển từ sổ sách truyền thống sang sử dụng các phần mềm quản lý, kế toán số để đáp ứng quy định và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đây được xem là bước chuyển từ kinh doanh tự phát sang vận hành có hệ thống.

Cùng với đó, các sàn TMĐT cũng đang phối hợp với cơ quan quản lý để chuẩn hóa tiêu chuẩn hàng hóa, chất lượng và thanh toán, điều này góp phần xây dựng môi trường minh bạch hơn.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc kết nối dữ liệu dân cư qua VNeID với mã số thuế và yêu cầu các sàn cung cấp thông tin doanh thu của người bán. Theo ông Thi, điều này đã tạo ra tác động lớn đến hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

“Trong thời gian dài, không ít hộ kinh doanh vận hành với hệ thống quản lý còn lỏng lẻo, chi phí thuế chưa được tính đúng, tính đủ. Khi dòng tiền được kiểm soát chặt chẽ và nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp”, ông Thi nói.

Bên cạnh áp lực chi phí, nhiều hộ kinh doanh còn bày tỏ lo ngại về các nghĩa vụ thuế trong quá khứ. Đây là yếu tố tác động trực tiếp đến tâm lý kinh doanh, đặc biệt với những hộ chưa từng thực hiện đầy đủ việc kê khai.

Tuy vậy, đại diện Hiệp hội khẳng định, đây là xu hướng tất yếu. Minh bạch hóa sẽ giúp chấm dứt tình trạng “giấu doanh thu”, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các chủ thể.

Ông Thi cho biết, Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam ủng hộ chủ trương này, đồng thời kiến nghị cần có lộ trình triển khai phù hợp và tăng cường hướng dẫn để hộ kinh doanh từng bước thích ứng với các quy định mới như: hóa đơn điện tử, kê khai thuế.

Ông Nguyễn Văn Thi - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp Vừa và nhỏ Việt Nam

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kế toán số vào quản lý dòng tiền

Ở góc độ kinh doanh, ông Thi cho rằng, đây là thời điểm buộc phải chuyển đổi. Hộ kinh doanh cần tái cấu trúc tài chính, đưa chi phí thuế vào giá thành, thay đổi tư duy định giá và đặc biệt là tách bạch tài chính cá nhân với hoạt động kinh doanh. “Việc ứng dụng công cụ quản lý dòng tiền, kế toán số sẽ trở thành tiêu chuẩn mới”, ông Thi nhấn mạnh.

Song song với chính sách thuế, thị trường TMĐT cũng đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nhanh sang phát triển bền vững. Trong giai đoạn 2026-2030, yếu tố chất lượng sẽ được đặt lên hàng đầu thay vì số lượng.

Nếu trước đây thị trường chấp nhận nhiều mô hình bán hàng tự phát, thì hiện nay các vấn đề như hàng kém chất lượng, không đổi trả, hay tình trạng “bùng đơn” đang dần bị loại bỏ. Người tiêu dùng ngày càng yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và độ tin cậy.

Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với hộ kinh doanh: Không chỉ bán được hàng mà còn phải giữ được khách hàng. Uy tín, chất lượng sản phẩm và dịch vụ trở thành yếu tố sống còn.

Bên cạnh đó, xu hướng bán hàng đa kênh (omnichannel) cũng khiến hoạt động kinh doanh trở nên phức tạp hơn. Người bán không còn phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất mà phải vận hành đồng thời trên nhiều kênh, từ sàn TMĐT đến mạng xã hội.

Sự đa dạng này đòi hỏi hộ kinh doanh phải có công cụ hỗ trợ quản lý và tư duy vận hành bài bản hơn. Nếu không, việc kiểm soát đơn hàng, tồn kho và dòng tiền sẽ gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Thi, nếu có các giải pháp công nghệ dễ sử dụng, chi phí hợp lý, hộ kinh doanh hoàn toàn có thể tận dụng để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Được biết, để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam đang thúc đẩy hợp tác với các đơn vị công nghệ nhằm cung cấp giải pháp quản lý và bán hàng đa kênh phù hợp với hộ kinh doanh.

Trong bối cảnh mới, việc tuân thủ thuế không chỉ là nghĩa vụ mà còn trở thành điều kiện để hộ kinh doanh tồn tại và phát triển. Minh bạch hóa, chuyên nghiệp hóa và ứng dụng công nghệ đang là ba trụ cột chính mà các hộ kinh doanh cần hướng tới.

"Sự thay đổi này có thể tạo ra áp lực trong ngắn hạn, nhưng được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng thị trường TMĐT phát triển lành mạnh, bền vững hơn trong dài hạn", ông Thi nhấn mạnh.

 Thái Hằng (Thực hiện)