Phát biểu tại buổi làm việc, Cục trưởng Trần Hữu Linh cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới trong phát triển thị trường hàng hóa phái sinh, với những bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hành lang pháp lý và xác định định hướng phát triển dài hạn.

Cụ thể, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh để xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ 3. Dự án Luật hướng tới xây dựng khuôn khổ pháp lý thống nhất, chuyên biệt, phù hợp với thông lệ quốc tế; phát triển thị trường theo hướng an toàn, minh bạch, có thanh khoản và gắn với nền kinh tế thực. Một trong những mục tiêu quan trọng là tạo thêm công cụ phòng ngừa rủi ro giá cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất, đồng thời góp phần hình thành giá tham chiếu đối với các mặt hàng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Cùng với quá trình xây dựng Luật, ngày 28/9/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã phê duyệt Đề án “Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045” tại Quyết định số 2433/QĐ-BCT. Đề án xác định định hướng phát triển thị trường hàng hóa phái sinh trở thành công cụ quan trọng phục vụ điều tiết thị trường, phòng ngừa rủi ro và hình thành giá tham chiếu; vận hành theo hướng hiện đại, minh bạch, an toàn, hiệu quả, gắn với thị trường hàng hóa thực và từng bước hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở các định hướng và khuôn khổ chính sách đang được hoàn thiện, Việt Nam đang nghiên cứu các giải pháp phát triển sản phẩm hàng hóa phái sinh phù hợp với nhu cầu của thị trường trong nước, điều kiện thực tiễn của nền kinh tế và thông lệ quốc tế. Trong quá trình này, việc tham khảo kinh nghiệm từ các Sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt đối với thiết kế sản phẩm, tạo lập thanh khoản, hình thành giá tham chiếu, quản trị rủi ro và tổ chức vận hành thị trường.

Cục trưởng Trần Hữu Linh phát biểu tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, Ông Russell Beattie, Giám đốc điều hành Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đại diện CME Group chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trường hàng hóa phái sinh, nhấn mạnh vai trò của sự tham gia đa dạng của các chủ thể, từ doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và các đơn vị có nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá đến các nhà đầu tư chuyên nghiệp và nhà đầu tư cá nhân. Sự tham gia của các nhóm chủ thể với nhu cầu và chiến lược giao dịch khác nhau góp phần tạo thanh khoản, hỗ trợ quá trình hình thành giá và nâng cao hiệu quả vận hành của thị trường.

CME Group đồng thời lưu ý việc lựa chọn mô hình tổ chức thị trường cần phù hợp với quy mô, điều kiện và đặc điểm của từng nền kinh tế, bảo đảm sự thống nhất trong giao dịch, quản lý và thanh toán bù trừ. Theo kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ, một thị trường vận hành hiệu quả cần có hệ thống quy tắc rõ ràng, cơ chế quản trị rủi ro phù hợp và sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức vận hành thị trường với cơ quan quản lý nhà nước.

Ông Russell Beattie, Giám đốc điều hành Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

Đáng chú ý, CME Group chia sẻ cách thức đã từng hợp tác với các sở giao dịch khác trong quá khứ về phát triển sản phẩm hàng hóa phái sinh và có thể áp dụng với MXV trong thời gian tới, trong đó có thể xem xét các phương thức phối hợp về thiết kế hợp đồng, xây dựng tiêu chuẩn sản phẩm, tổ chức niêm yết và giao dịch, chia sẻ dữ liệu thị trường và tăng cường kết nối với thị trường quốc tế. Các nội dung hợp tác cụ thể sẽ cần được tiếp tục nghiên cứu, đánh giá trên cơ sở nhu cầu thị trường, điều kiện pháp lý và năng lực triển khai của các bên.

Theo đại diện CME Group, tập đoàn có kinh nghiệm phát triển sản phẩm và hợp tác với nhiều thị trường quốc tế, đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong xây dựng đặc tính hợp đồng, xác định tiêu chuẩn hàng hóa, phát triển dữ liệu giá, tổ chức thanh toán bù trừ, thu hút thành viên tham gia và tạo lập thanh khoản ban đầu. Đây là những nội dung thiết thực để MXV nghiên cứu, hoàn thiện phương án phát triển sản phẩm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu quản trị rủi ro của doanh nghiệp và yêu cầu phát triển thị trường trong nước.

Bên cạnh phát triển sản phẩm, các bên cũng trao đổi về hạ tầng công nghệ, thanh toán bù trừ, vai trò của ngân hàng thương mại, quản trị rủi ro và giám sát thị trường. Đại diện CME Group chia sẻ kinh nghiệm về mô hình tự quản thị trường, trong đó Sở giao dịch giữ vai trò quan trọng trong giám sát giao dịch, phát hiện dấu hiệu bất thường và thực hiện các biện pháp quản lý theo quy định, đồng thời chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Đối với Việt Nam, CME Group cho rằng việc hoàn thiện cơ chế quản lý và nâng cao năng lực tự quản của các tổ chức thị trường cần được thực hiện từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế. Trong giai đoạn hiện nay, cơ quan nhà nước vẫn giữ vai trò quan trọng trong quản lý, giám sát, bảo đảm thị trường hoạt động minh bạch, an toàn và ổn định.

CME Group cũng bày tỏ mong muốn chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo chuyên môn, nhất là các lĩnh vực giám sát thị trường, quản trị rủi ro, thanh toán bù trừ và phát triển sản phẩm. Đây là những nội dung thiết thực, có thể hỗ trợ cơ quan quản lý và các tổ chức vận hành thị trường trong quá trình hoàn thiện năng lực chuyên môn.

Về phía MXV, đại diện Sở cho biết sẽ tiếp tục trao đổi với CME Group để nghiên cứu khả năng hợp tác phát triển sản phẩm, trên cơ sở nhu cầu thị trường và điều kiện thực tế tại Việt Nam. Các nội dung liên quan đến tổ chức giao dịch, công nghệ, quản trị rủi ro và thanh toán bù trừ cũng sẽ được xem xét nhằm bảo đảm các phương án đề xuất có tính khả thi và phù hợp với quy định hiện hành.

Kết luận buổi làm việc, Cục trưởng Trần Hữu Linh đánh giá cao việc CME Group chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và trao đổi với Việt Nam về định hướng phát triển thị trường hàng hóa phái sinh. Cục trưởng đề nghị CME Group tiếp tục phối hợp với Cục TTTN và MXV trong nghiên cứu phát triển sản phẩm, đồng thời trao đổi kinh nghiệm về quản lý, giám sát và vận hành thị trường.

Các bên thống nhất tiếp tục duy trì trao đổi, nghiên cứu những nội dung có thể hợp tác trong thời gian tới. Việc triển khai cụ thể sẽ căn cứ vào nhu cầu thực tế, điều kiện đáp ứng của các bên và quy định pháp luật Việt Nam.

Buổi làm việc giữa Cục TTTN, CME Group và MXV là bước trao đổi quan trọng nhằm tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hàng hóa phái sinh, đồng thời góp phần cụ thể hóa các định hướng của Việt Nam trong phát triển thị trường theo hướng minh bạch, an toàn, hiệu quả, có thanh khoản, gắn với thị trường hàng hóa thực và từng bước hội nhập quốc tế.

Hà Nam