Nhắc đến Cao Bằng là nhắc đến địa phương có địa hình chia cắt mạnh, đặc trưng của miền núi phía Bắc, nơi hệ thống giao thông thường xuyên bị cô lập bởi sạt lở, lũ lụt mỗi mùa mưa bão. Trong tư duy quản lý vận hành truyền thống, mỗi khi sự cố xảy ra, việc cử đội công tác vượt hàng chục, thậm chí hàng trăm cây số đường đèo dốc để dò tìm điểm sự cố thủ công và khắc phục có thể mất nhiều giờ, thậm chí cả ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống dân sinh và an ninh quốc phòng. Trước bài toán thực tiễn hóc búa đó, CTĐL Cao Bằng xác định việc xây dựng lưới điện hiện đại là mệnh lệnh từ thực tiễn. Chiến lược này được xây dựng bài bản, khoa học dựa trên nền tảng Quyết định số 1670/QĐ-TTg ngày 08/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển Lưới điện thông minh tại Việt Nam và lộ trình cụ thể của Tổng công ty Điện lực miền Bắc.

Nhân viên Xí nghiệp lưới điện Cao thế Cao Bằng đang thực hiện vệ sinh trạm biến áp 110kV

Điểm nhấn quan trọng trong bức tranh công nghệ này là việc CTĐL Cao Bằng đã xây dựng thành công hệ sinh thái số đồng bộ. Trong đó, trái tim của hệ thống là Trung tâm Điều khiển (TTĐK) ra đời từ tháng 9/2020, đóng vai trò bộ não số giám sát hệ thống điện theo thời gian thực. Nhưng để bộ não này hoạt động hiệu quả, Công ty đã mạnh dạn ứng dụng hàng loạt công nghệ tiên tiến. Cụ thể, trên hệ thống lưới điện 110kV, các đường dây và trạm biến áp được trang bị hệ thống rơ-le bảo vệ và tự động hóa, đảm bảo cô lập và xác định vùng sự cố một cách nhanh chóng và an toàn. Đối với lưới trung áp, CTĐL Cao Bằng đã triển khai diện rộng hệ thống tự động hóa mạch vòng với 263 thiết bị Recloser, LBS, tủ RMU thông minh được kết nối trực tiếp về TTĐK. Những thiết bị trên được vận hành trên hệ thống SCADA của TTĐK. Hệ phần mềm tự động hỗ trợ quản lý, giám sát và điều khiển tối ưu lưới điện phân phối (DMS) cho phép tự động phân đoạn, cô lập sự cố và cấp điện trở lại cho các khu vực không bị ảnh hưởng bởi sự cố trong thời gian ngắn nhất.

Không chỉ dừng lại ở thiết bị phần cứng, CTĐL Cao Bằng còn thực hiện số hóa toàn diện công tác quản lý kỹ thuật. Dữ liệu về các phần tử trên lưới điện đã được chuẩn hóa trên bản đồ địa lý (GIS) và phần mềm quản lý kỹ thuật nguồn điện và lưới điện (PMIS), tạo nên một "bản sao số" chính xác của lưới điện thực tế, giúp công tác quy hoạch và vận hành đạt độ tin cậy và chính xác cao. Hệ thống thông tin liên lạc của lưới điện thông minh cũng được củng cố vững chắc với 1.018 km cáp quang (bao gồm cáp ADSS, OPGW, F8), đảm bảo luồng dữ liệu được truyền tải thông suốt và bảo mật. Nhờ nền tảng công nghệ vững chắc này, hệ thống điện Cao Bằng hiện nay đã sẵn sàng tích hợp và vận hành an toàn các hệ thống nguồn phân tán, bao gồm các nhà máy thủy điện nhỏ và hệ thống nguồn điện mặt trời mái nhà, giúp tối ưu hóa nguồn tài nguyên năng lượng tại chỗ.

Nhân viên Trung tâm Thí nghiệm điện Cao Bằng thực hiện thử nghiệm độ chính xác, tình trạng hoạt động trước khi công tơ được đưa ra lắp đặt nhằm đảm bảo công tơ đo điện đúng – an toàn – đạt tiêu chuẩn trước khi sử dụng

Đặc biệt, tính đúng đắn và hiệu quả của chiến lược đi tắt, đón đầu về công nghệ được minh chứng rõ nét qua những kết quả đạt được trong Báo cáo tổng kết hoạt động sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 của Công ty Điện lực Cao Bằng. Mặc dù phải đối mặt với nhiều diễn biến thời tiết cực đoan, khó lường, Công ty vẫn duy trì cung cấp điện an toàn, ổn định nhờ nền tảng lưới điện thông minh và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ vào quản lý vận hành, góp phần nâng cao đáng kể độ tin cậy cung cấp điện trên địa bàn tỉnh. Thành quả của chuyển đổi số cũng đã lan tỏa đến từng khách hàng khi 99% hộ sử dụng điện được lắp đặt công tơ điện tử đo xa, giúp minh bạch hóa việc ghi chỉ số, phát hành hóa đơn và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, phấn đấu thúc đẩy tỷ lệ thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt đạt 100%, khẳng định sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen sử dụng dịch vụ điện theo hướng hiện đại, văn minh và thuận tiện.

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định CTĐL Cao Bằng đã hoàn thành xuất sắc mệnh lệnh từ thực tiễn, biến những điều tưởng chừng không thể thành hiện thực sinh động trên vùng đất khó. Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm không chỉ là những con số thống kê khô khan, mà là minh chứng khẳng định chân lý: Khi có sự chỉ đạo chiến lược sáng suốt, kết hợp với quyết tâm đổi mới sáng tạo và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, ngành Điện Cao Bằng hoàn toàn có thể vượt qua rào cản địa lý để xây dựng hệ thống năng lượng tiên tiến. Lưới điện thông minh tại Cao Bằng hôm nay không chỉ thắp sáng bản làng, mà còn là mạch máu số quan trọng, góp phần giữ vững an ninh, chủ quyền và thúc đẩy sự thịnh vượng nơi phên dậu Tổ quốc.

CTĐL Cao Bằng