Năm 2025, tỉnh Thái Nguyên triển khai 24 nhiệm vụ khuyến công (gồm 3 đề án quốc gia và 21 đề án địa phương) với tổng kinh phí 4,316 tỷ đồng. Bước sang năm 2026, địa phương dự kiến tiếp tục thực hiện 20 nhiệm vụ với ngân sách khoảng 3,3 tỷ đồng, trong đó ưu tiên nguồn lực hỗ trợ các cơ sở CNNT ứng dụng máy móc tiên tiến, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng lực quản trị.

Thực tiễn chứng minh, việc phân bổ nguồn vốn khuyến công “đúng địa chỉ, trúng nhu cầu” đã tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức sản xuất, giúp cải thiện năng suất, gia tăng chất lượng hàng hóa và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh cho các cơ sở CNNT. Hoạt động hỗ trợ từ chương trình khuyến công đang chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy hỗ trợ đơn lẻ sang nâng cao năng lực phát triển tổng thể; nguồn lực Nhà nước được gắn chặt với hiệu quả sản xuất thực tế và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý trong lĩnh vực khuyến công trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Cụ thể, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, kiện toàn mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng yêu cầu mở rộng không gian kinh tế đang đòi hỏi việc thực thi chính sách phải linh hoạt, đồng bộ và sát thực tiễn hơn. Phân tích sâu hơn cho thấy, phần lớn cơ sở sản xuất tại nông thôn vẫn mang quy mô nhỏ, nguồn vốn đầu tư hạn hẹp; khả năng tự chủ đổi mới công nghệ, trình độ tổ chức sản xuất và năng lực tiếp cận thị trường chưa đồng đều. Đây chính là bài toán then chốt đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng khi xác định đối tượng thụ hưởng và định mức hỗ trợ trong từng giai đoạn.

Từ thực tế đó, công tác điều hành chương trình khuyến công cần tiếp tục đổi mới theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn hỗ trợ với hiệu quả thực chất nhằm nâng cao chất lượng đề án và phát huy sức lan tỏa đối với kinh tế nông thôn. Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên kiến nghị ưu tiên các nội dung hỗ trợ có khả năng tạo chuyển biến rõ nét về năng suất, chất lượng, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm. Đồng thời, việc lựa chọn hạng mục đầu tư phải bám sát định hướng phát triển công nghiệp của địa phương, bảo đảm hiệu quả sau đầu tư và khả năng nhân rộng mô hình.

Trong bối cảnh chức năng quản lý nhà nước về khuyến công đang được kiện toàn theo cơ cấu tổ chức mới của Bộ Công Thương, việc bảo đảm tính liên thông, thông suốt của chính sách là yêu cầu cấp thiết. Tỉnh Thái Nguyên đề nghị Bộ Công Thương, Cục Công nghiệp tiếp tục có hướng dẫn cụ thể đối với việc chuyển tiếp nhiệm vụ quốc gia trong năm 2026. Bên cạnh đó, công tác bàn giao hồ sơ, lập kế hoạch, xác định đầu mối thực hiện, quy trình kiểm tra, nghiệm thu và thanh quyết toán cần được duy trì thống nhất, liên tục, tránh gián đoạn.  

Cùng với đó, Bộ Công Thương cần sớm nghiên cứu, ban hành hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật áp dụng cho các hoạt động khuyến công, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc xác định khối lượng, chi phí và lập dự toán. Hệ thống định mức này phải bảo đảm tính khoa học, minh bạch và thống nhất trong khâu tổ chức thực hiện. Quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật cần tăng cường lấy ý kiến đóng góp từ thực tiễn địa phương và các đơn vị trực tiếp thực thi, bảo đảm tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện thực tế.

Bước vào giai đoạn mới, yêu cầu cốt lõi của công tác khuyến công không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính, mà quan trọng hơn là kiến tạo năng lực tự chủ, tiếp sức cho các cơ sở CNNT chủ động đổi mới công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh. Mỗi chính sách ban hành, mỗi đồng vốn giải ngân phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong sản xuất, cải tiến sản phẩm và mở rộng thị trường. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần phát huy đồng bộ vai trò chỉ đạo của Bộ Công Thương, UBND tỉnh Thái Nguyên; năng lực tham mưu của Sở Công Thương cùng sự chủ động, xông xáo của Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh trong việc đưa chính sách đến tận cơ sở.

Khẳng định tầm nhìn dài hạn, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định số 111/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình khuyến công địa phương giai đoạn 2026-2030, hướng tới xây dựng nền CNNT hiện đại, hiệu quả và bền vững. Theo đó, địa phương tập trung hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Đây được xác định là giải pháp trọng tâm giúp bứt phá về năng suất, chất lượng; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ áp dụng phương thức sản xuất sạch hơn, hướng tới tiêu dùng bền vững.

Giai đoạn 2026–2030, toàn tỉnh dự kiến thực hiện 100 đề án khuyến công, cấp vốn hỗ trợ khoảng 200 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất. Chương trình phấn đấu bồi dưỡng 60 sản phẩm đạt danh hiệu tiêu biểu cấp tỉnh, hướng dẫn 15 cơ sở tham gia bình chọn cấp khu vực và quốc gia; tổ chức trưng bày hàng hóa tại 15 hội chợ, triển lãm; đồng thời triển khai 5 đề án tập huấn, bồi dưỡng chính sách thu hút khoảng 500 lượt doanh nghiệp tham gia nhằm nâng cao năng lực kinh doanh.

Mọi nỗ lực và giải pháp cụ thể trên đều hướng tới mục tiêu “Đưa Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, đạt mức thu nhập trung bình cao trước năm 2030”. Phát huy vai trò điểm tựa từ chương trình khuyến công, Thái Nguyên đang dốc toàn lực hỗ trợ phát triển các sản phẩm tiêu biểu, không ngừng nâng cao sức cạnh tranh trên thương trường, từng bước vững chắc hướng tới mục tiêu xuất khẩu, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của quê hương, đất nước.

Anh Lê