Trong tiến trình hiện đại hóa ngành điện, đổi mới sáng tạo không còn là khẩu hiệu mang tính phong trào mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và bảo đảm độ tin cậy cung cấp điện. Tại Công ty Điện lực Lào Cai, tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng những hành động thực tiễn, từng bước hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số và tự động hóa toàn diện.

Trước đây, việc giao nhận kìm mã niêm phong, viên chì, dây chì tại các đơn vị trực thuộc được thực hiện hoàn toàn bằng ghi chép thủ công trên sổ sách giấy. Phương thức này không chỉ tốn thời gian, diện tích lưu trữ mà còn gây khó khăn trong tổng hợp số liệu và kiểm tra, giám sát. Từ yêu cầu thực tiễn đó, sáng kiến xây dựng phần mềm quản lý sử dụng kìm niêm phong, dây chì và viên chì niêm phong trên nền tảng web đã được triển khai. Hệ thống cho phép phân quyền theo từng cấp quản lý, cập nhật giao nhận theo thời gian thực, đính kèm hình ảnh minh chứng và tự động tổng hợp quyết toán theo ngày, tháng.

Trạm biến áp 110kV vận hành theo chế độ không người trực tại Lào Cai – nền tảng quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa lưới điện và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện

Ông Nguyễn Đức Mây – Đội phó Đội Quản lý Điện lực khu vực Lục Yên chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần giao nhận anh em phải ghi tay, đối chiếu nhiều lần, vừa mất thời gian vừa dễ sai sót. Khi áp dụng công cụ quản lý trên web, toàn bộ quá trình giao nhận được cập nhật theo thời gian thực, số liệu tổng hợp nhanh và chính xác. Quan trọng hơn là lãnh đạo có thể kiểm tra, giám sát minh bạch, còn người lao động thì giảm áp lực hành chính, tập trung cho chuyên môn”.

Không chỉ thay đổi một thao tác nghiệp vụ, sáng kiến này đã thay đổi cách quản trị: Từ quản lý thủ công sang quản lý số; từ kiểm tra hậu kiểm sang giám sát trực tuyến; từ dữ liệu rời rạc sang dữ liệu tập trung, minh bạch. Đó chính là biểu hiện cụ thể của văn hóa đổi mới sáng tạo, cải tiến từ những khâu nhỏ nhất nhưng tạo tác động lan tỏa trong toàn hệ thống.

Vẫn ở lĩnh vực kinh doanh, tinh thần sáng tạo tiếp tục được khẳng định qua sáng kiến “Giải pháp khắc phục mất kết nối đo xa của công tơ 3 pha tại những điểm không có sóng 4G và không đồng bộ công nghệ” tại Điện lực Bát Xát. Thực tế trên địa bàn tồn tại 92 công tơ 3 pha Hữu Hồng – RF không đồng bộ công nghệ và một điểm đo công tơ tổng tại TBA Phìn Ngan 3 không có sóng 4G. Các vị trí đều thuộc khu vực vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn, việc ghi chỉ số trực tiếp hàng tháng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và làm giảm hiệu suất lao động.

Ông Lưu Ngọc Phước – Đội phó Đội Quản lý Điện lực khu vực Bát Xát trao đổi về sáng kiến khắc phục mất kết nối đo xa công tơ 3 pha, xuất phát từ thực tiễn địa bàn vùng sâu, vùng xa

Ông Lưu Ngọc Phước – Đội phó Đội Quản lý Điện lực khu vực Bát Xát cho biết: “Địa bàn rộng, nhiều điểm đo ở vùng cao, đường sá đi lại rất vất vả. Khi công tơ mất kết nối, anh em phải trực tiếp lên ghi chỉ số, vừa tốn thời gian vừa tiềm ẩn rủi ro an toàn giao thông. Vì vậy, chúng tôi tìm cách để các điểm đo đều được online mà không phải đầu tư mới tốn kém”.

Thay vì đầu tư mới thiết bị với chi phí lớn, nhóm kỹ thuật đã tận dụng các module, modem và sim 3G/4G thu hồi từ công tơ chuyển đổi công nghệ để thay thế module RF không đồng bộ; đồng thời áp dụng công nghệ PLC tại điểm không có sóng di động, kết nối vào hệ thống DCU của lưới điện hạ áp. Giải pháp chi phí 0 đồng nhưng bảo đảm 100% điểm đo được kết nối online. Chỉ riêng năm đầu áp dụng, sáng kiến đã làm lợi hơn 232 triệu đồng nhờ tiết kiệm chi phí vật tư và nhân công ghi chỉ số, đồng thời góp phần giảm nguy cơ mất an toàn cho người lao động và nâng cao độ chính xác trong quản lý tổn thất điện năng.

Ông Nguyễn Trung Hòa – Phó Trưởng Phòng Kinh doanh Công ty – nhận định: “Sáng kiến không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn giúp kết nối ổn định, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu đo đếm, công tác kinh doanh – dịch vụ khách hàng được chính xác, minh bạch”.

Ứng dụng số trong quản lý và thanh toán tiền điện góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, minh bạch và thuận tiện cho khách hàng

Đổi mới sáng tạo tại Công ty Điện lực Lào Cai không tách rời chiến lược chuyển đổi số toàn diện. Theo báo cáo chuyển đổi số đầu năm 2026, Công ty đã chuẩn hóa 4.940 trạm biến áp; làm sạch dữ liệu 486.734 hợp đồng mua bán điện; 100% khách hàng thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt; 100% yêu cầu dịch vụ điện được thực hiện theo phương thức điện tử. Hạ tầng vận hành cũng được đầu tư đồng bộ với 15/15 trạm biến áp 110kV vận hành không người trực; 848 thiết bị trung áp kết nối điều khiển xa; hệ thống DMS/DAS vận hành 16 mạch tự động cô lập sự cố và khôi phục cấp điện.

Ông Nguyễn Xuân Thủy – Phó Giám đốc Công ty nhấn mạnh: “Chuyển đổi số là quá trình thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động. Muốn thành công, mỗi cán bộ, công nhân viên phải chủ động học hỏi, sáng tạo trong công việc hằng ngày. Đổi mới sáng tạo chính là động lực phát triển bền vững của đơn vị”.

Song song với triển khai kỹ thuật, công tác truyền thông nội bộ về đổi mới sáng tạo được chú trọng, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn đơn vị. Mỗi sáng kiến được ghi nhận, biểu dương và chia sẻ kịp thời đã trở thành động lực để cán bộ, công nhân viên mạnh dạn đề xuất ý tưởng mới, học hỏi lẫn nhau và không ngừng cải tiến quy trình làm việc.

Nhân viên Công ty Điện lực Lào Cai thuyết minh, bảo vệ sáng kiến kỹ thuật, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn đơn vị

Văn hóa đổi mới sáng tạo vì thế không chỉ thể hiện ở những con số làm lợi hay các danh mục sáng kiến, mà ở sự thay đổi trong tư duy và cách làm việc: Từ thụ động thực hiện sang chủ động cải tiến; từ quản lý bằng kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu; từ xử lý sự cố sang phòng ngừa rủi ro bằng công nghệ. Khi đổi mới trở thành thói quen nghề nghiệp và sáng tạo trở thành trách nhiệm của mỗi cá nhân, đó chính là nền tảng vững chắc để Công ty Điện lực Lào Cai tiếp tục phát triển bền vững, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế – xã hội địa phương trong giai đoạn mới.

Nguyễn Hiền